مطالعات حسابداری و حسابرسی

مطالعات حسابداری و حسابرسی

آزمون سطح اجتناب مالیاتی در دوران بحران مالی به روش الگوریتم‌های فراابتکاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محسن فانیانی 1
محمدرضا وطن پرست 2
کیهان آزادی 2
1 دانشجوی دکتری حسابداری، گروه حسابداری، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
2 استادیار، گروه حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران
10.22034/iaas.2025.230965
چکیده
شرکت‌ها به منظور تامین مالی عملیات تجاری خود، انگیزه‌هایی برای شرکت در فعالیت­های اجتناب مالیاتی دارند، زمانی که انگیزه­های مدیریتی در مقایسه با هزینه­های مدیریتی افزایش می­یابد.این فعالیت‌ها زمانی که شرکت‌ها در منطقه بحران مالی هستند به‌طور قابل‌توجهی زیاد هستند. بنابراین شرکت‌هایی که دچار بحران مالی می‌شوند، مجبور می‌شوند برای اجتناب مالیاتی در راستای نیاز به در دسترس بودن بیشتر وجه نقد، ریسک کنند. از این رو تصویر منفی را که ممکن است در نتیجه اجتناب مالیاتی ایجاد شود نادیده می‌گیرند. بدین ترتیب هدف این پژوهش آزمون سطح اجتناب مالیاتی در دوران بحران مالی به روش الگوریتم­های فراابتکاری است. برای این منظور، داده­های 86 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از الگوریتم بهینه‌یابی تجمع ذرات مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش نشان می­دهد که سطح بهینه اجتناب مالیاتی شرکت­ها در دوران بحران مالی افزایش می­یابد.
کلیدواژه‌ها
اجتناب مالیاتی
بحران مالی
الگوریتم فراابتکاری
  1. آشتاب، علی؛ حقیقت، حمید؛ کردستانی، غلامرضا. (۱۳۹۶). مقایسه دقت مدل‌های پیش‌بینی بحران مالی و تأثیر آن بر ابزارهای مدیریت سود. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، ۲۴، ۱۴۷–۱۷۲.
  2. ابراهیمی، سید کاظم؛ بهرامی‌نسب، علی؛ ممشلی، رضا. (۱۳۹۶). تأثیر بحران مالی بر کیفیت گزارشگری مالی. دانش حسابداری، ۸(۳)، ۱۴۱–۱۶۵.
  3. اعتمادی، حسین؛ عبدلی، لیلا. (۱۳۹۴). هموارسازی سود و عملکرد قیمت سهام در بحران مالی. حسابداری مالی، ۷(۲۵)، ۱–۲۸.
  4. تاجمیر ریاحی، حامد؛ اسدی، زهرا. (۱۴۰۰). تأثیر آشفتگی مالی بر اجتناب از پرداخت مالیات در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالی، ۲(۴)، ۷۳–۱۰۱.
  5. خیراللهی، فرشید؛ دلاوری، سیدجواد؛ یوسفی، امید. (۱۴۰۱). تأثیر بحران مالی جهانی بر درماندگی مالی، مدیریت سود و قیمت‌گذاری اقلام تعهدی. اقتصاد پولی و مالی، ۲۹، ۱۶۸–۱۹۳.
  6. ساری، محمدعلی؛ اعتمادی، حسین. (۱۳۹۸). بررسی تأثیر اجتناب مالیاتی بر ریسک مالیاتی شرکت‌ها. پژوهش‌های تجربی حسابداری، ۹(۳۳)، ۲۵۳–۲۷۵.
  7. صفری‌گرایلی، مهدی؛ پودینه، شیوا. (۱۳۹۵). اجتناب مالیاتی و به‌موقع بودن اعلان سود: آزمون تجربی از بورس اوراق بهادار تهران. پژوهش‌نامه مالیاتی، ۳۱، ۱۰۱–۱۱۸.
  8. متین‌فرد، مهران؛ چهارمحالی، علی‌اکبر. (۱۳۹۹). بررسی تأثیر عدم اطمینان اقتصادی بر اجتناب مالیاتی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، ۳۶، ۲۸۵–۲۹۶.
  9. موسوی شیری، سیدمحمود؛ سبزی، صغری؛ قدردان، احسان. (۱۴۰۲). بررسی رابطه بین استراتژی‌های تجاری شرکت و توانایی مدیریت در دوره بحران مالی با کیفیت سود. مطالعات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، ۱۲(۴۵)، ۵۷–۸۰.
  10. Alm, J., Liu, Y., & Zhang, K. (2019). Financial constraints and firm tax evasion. International Tax and Public Finance, 26(1), 71–102.
  11. Ariff, A., Adibah Wan, W., Kamarudin, K.-A., & Taufik Mohd Suffian, M. (2022). Financial distress and tax avoidance: The moderating effect of the COVID-19 pandemic. Asian Journal of Accounting Research, 8(3), 279–292.
  12. Brondolo, J. (2009). Collecting taxes during an economic crisis: Challenges and policy options. IMF Staff Position Notes, 2009(017).
  13. Bulow, J. I., & Shoven, J. B. (1978). The bankruptcy decision. The Bell Journal of Economics, 9(2), 437–456.
  14. Charitou, A., Lambertides, N., & Trigeorgis, L. (2011). Distress risk, growth and earnings quality. Abacus, 47(2), 158–181.
  15. Chen, S., Chen, X., Cheng, Q., & Shevlin, T. (2010). Are family firms more tax aggressive than nonfamily firms? Journal of Financial Economics, 95(1), 41–61.
  16. Dang, V.-C., & Tran, X.-H. (2021). The impact of financial distress on tax avoidance: An empirical analysis of the Vietnamese listed companies. Cogent Business & Management, 8(1).
  17. Eberhart, A. C., & Senbet, L. W. (1993). Absolute priority rule violations and risk incentives for financially distressed firms. Financial Management, 22(3), 101–116.
  18. Edwards, A., Schwab, C., & Shevlin, T. (2016). Financial constraints and cash tax savings. The Accounting Review, 91(3), 859–881.
  19. Edwards, A., Schwab, C., & Shevlin, T. (2013). Financial constraints and the incentive for tax planning. In 2013 American Taxation Association Midyear Meeting: New Faculty/Doctoral Student Session.
  20. Hashemi Tilehnouei, M., Tootian Esfahani, S., & Soltanipanah, S. (2018). Investigating the effect of financial distress on tax avoidance during the global financial crisis in companies listed on Tehran Stock Exchange. International Journal of Finance & Managerial Accounting, 3(9), 41–51.
  21. Healy, P., Serafeim, G., Srinivasan, S., & Yu, G. (2014). Market competition, earnings management, and persistence in accounting profitability around the world. Review of Accounting Studies, 19, 1281–1300.
  22. Heidari Gandoman, S. (2019). The impact of the financial crisis on tax avoidance around the global financial crisis in the companies accepted in Tehran Stock Exchange. Retrieved from SSRN: https://ssrn.com/abstract=3498639
  23. Hsu, F.-J., Chen, S.-H., & Hsieh, C.-C. (2023). Macroeconomic constraints, financial distress risk, and firm’s tax avoidance. Retrieved from SSRN: https://ssrn.com/abstract=4368348
  24. Huang, H., Sun, L., & Zhang, J. (2017). Environmental uncertainty and tax avoidance. In Advances in Taxation (Vol. 24, pp. 83–124).
  25. Lee, F. L. (2012). Incentives to inflate reported cash from operations using classification and timing. The Accounting Review, 87(1), 1–33.
  26. Mahto, V. R., & Khanin, D. (2015). Satisfaction with past financial performance, risk taking, and future performance expectations in the family business. Journal of Small Business Management, 53, 801–818.
  27. Richardson, G., Lanis, R., & Taylor, G. (2015a). Financial distress, outside directors and corporate tax aggressiveness spanning the global financial crisis: An empirical analysis. Journal of Banking and Finance, 52, 112–129.
  28. Richardson, G., Taylor, G., & Lanis, R. (2015b). The impact of financial distress on corporate tax avoidance spanning the global financial crisis: Evidence from Australia. Economic Modelling, 44, 44–53.
  29. Sadjiarto, A., Hartanto, S., Natalia, & Octaviana, S. (2020). Analysis of the effect of business strategy and financial distress on tax avoidance. Journal of Economics and Business, 3(1), 238–246.
  30. Scholtens, B., & Shevlin, T. J. (2005). Taxes and business strategy: A planning approach. Upper Saddle River, NJ: Prentice-Hall.
  31. Tasnim Khan, M., & Nawaz, F. (2023). Analysis of the effect of financial distress on tax avoidance during the COVID-19 financial crisis: Evidence from Pakistan. Review of Applied Management and Social Sciences, 6(1), 45–62.

 

مطالعات حسابداری و حسابرسی
دوره 14، شماره 54
تابستان 1404
صفحه 79-92