مطالعات حسابداری و حسابرسی

مطالعات حسابداری و حسابرسی

بررسی تأثیر منبع کنترل و ویژگی‌ های عمومی حسابرسان بر عملکرد شغلی آنان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمد نمازی 1
رضا زمانی 2
مهین شفیعی 3
1 استاد حسابداری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 کارشناس ارشد حسابداری، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
10.22034/iaas.2025.222691
چکیده
هدف: ارتقاء عملکرد شغلی کارکنان یکی از مهم‌ترین هدف‌هایی است که مدیران سازمان‌ها به دنبال آن هستند. به گونه‌ای که در حرفه حسابرسی نیز، موفقیت و شکست موسسات حسابرسی به عملکرد کارکنان آن بستگی دارد. بنابراین، هدف این پژوهش بررسی منبع کنترل و ویژگی‌های عمومی حسابرسان بر عملکرد شغلی آنان است.
روش: داده‌های مورد نیاز به وسیله 174 نفر از کارکنان موسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران شامل کمک‌حسابرس، حسابرس، حسابرس ارشد، سرپرست، سرپرست ارشد، مدیر و شریک در سال 1398 و 1399 تکمیل و با استفاده از تکنیک معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته­ها: نتایج پژوهش نشان می‌دهد که بین منبع کنترل درونی و میزان تحصیلات با عملکرد شغلی حسابرسان رابطه مثبت و معناداری و بین منبع کنترل بیرونی با عملکرد شغلی رابطه منفی و معناداری وجود دارد. هم‌چنین، بین سمت سازمانی، تجربه و جنسیت با عملکرد شغلی رابطه‌ای مشاهده نشد.
نتیجه­گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، برای موسسات حسابرسی بهتر است که نظارت و سرپرستی بیشتری را بر کار حسابرسان با منبع کنترل بیرونی اعمال کرده و برنامه‌های تشویقی به عنوان نمونه در اختیار قرار دادن ساعت آموزشی ماهانه در دانشگاه را برای امکان ادامه تحصیل حسابرسان خود فراهم کنند.
کلیدواژه‌ها
عملکرد شغلی
منبع کنترل
معادلات ساختاری
ویژگی‌های عمومی حسابرس
  1. ابزری، مهدی، رنجبریان، بهرام، فتحی، سعید و قربانی، حسن (1388). "تأثیر بازاریابی داخلی بر بازارگرایی و عملکرد سازمانی در صنعت هتل داری". چشم انداز مدیریت، 31 ،25-43.
  2. انصاری, مهدیه, بنی مهد, بهمن, حسینی, حسین. (1400). "رابطه میان ماکیاولیسم و عملکرد شغلی حسابرسان". دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت, 10(37), 43-58.
  3. بابائیان؛ علی، سامانی، یوسف، کرمی، ذبیح اله. (1393). " بررسی رابطه ویژگی های شخصیتی با عملکرد شغلی کارکنان رسته های ماموریتی ناجا". نشریه منابع انسانی ناجا، 5 (37).
  4. بخشی، احسان، کلانتری، رضا، و سلیمی، نوشین. (1396). ”بررسی عملکرد شغلی و عوامل مؤثر بر آن در کارکنان مراکز بهداشتی و درمانی شهرستان اسلام‌آباد غرب بر اساس مدل اچیو در سال 1394”. دانشگاه علوم پزشکی اراک، 20 (2)، 9-1.
  5. برزگربفرویی، کاظم، و اربابی، یونس. (1394). “رابطه بین منبع کنترل و تنیدگی شغلی با رضایت شغلی در معلمان و کارکنان مدارس استثنایی”. تعلیم و تربیت استثنایی، 1، 24-15.
  6. حسینی، عاطفه، جوادیان، رضا، و فرهمند، مهناز. (1397). “رابطه جو سازمانی با عملکرد شغلی مددکاران اجتماعی شهر تهران”. مددکاری اجتماعی، 7 (1)، 37-45.
  7. خانه شناس، فرین، الهیاری، تیمور، خلخالی، حمید رضا. (1392). “بررسی ارتباط عوامل استرس زای روانی- اجتماعی کار با عملکرد شغلی در بین کارکنان بانک”. مجله ارگونومی. ۱ (۳)، 1-10.
  8. درانی، کمال، ادیبان، هاشم. (1394). “بررسی رابطه فرایندهای مدیریت دانش با عملکرد شغلی کارکنان در آموزش”. مطالعات دانش‌شناسی، 1 (4)، 25-1.
  9. سجادی، نصراله، و امیدی، علیرضا. (1387). “بررسی عوامل مؤثر بر عملکرد شغلی کارشناسان ستادی سازمان تربیت بدنی”. نشریه حرکت. 38، 81-93.
  10. شوشتریان، زکیه، عاملی، فاطمه، لاری، محمود. (1388). “بررسی تأثیر هوش هیجانی بر نگرش و عملکرد شغلی نیروی کار”. فصلنامه کار سالم، 2 (7)، 52-47.
  11. شیرخدایی، میثم، مدهوشی، مهرداد، حاتمی، کیوان. (1391). “بررسی رابطه بین مهارت‌های فروش و عملکرد کارکنان فروش: نقش میانجی رضایت شغلی”. چشم‌انداز مدیریت بازرگانی، 12، 169-149.
  12. علیرضایی، نفیسه، مساح، هاجر، اکرمی، ناهید. (1392). " رابطه وجدان کاری با عملکرد شغلی". فصلنامه اخلاق در علوم و فناوری. 8 (2)، 76-78.
  13. کرمشاهی, ب. (1396). تاثیر کیفیت حسابرسی بر هزینه نمایندگی، مدیریت سود و محافظه کاری در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. مطالعات حسابداری و حسابرسی, انجمن حسابداری ایران، 6(21), 86-101.
  14. گل محمدنژاد، بهرامی، غلامرضا، برغول، لیلا، (1387). " رابطه بین انگیزه پیشرفت و منبع کنترل با عملکرد مدیران دبیرستان های دخترانه و پسرانه شهر تبریز". آموزش و ارزشیابی (علوم تربیتی). 2، 185-200.
  15. مجتهدزاده، ویدا، پروین، آقایی. (1383). “عوامل موثر بر کیفیت حسابرسی مستقل از دیدگاه حسابرسان مستقل و استفاده­کنندگان”. بررسی­های حسابداری و حسابرسی، 11(38)، 76-53.
  16. محمدی مقدم، یوسف، زارع، محمد. (1387) ." بررسی عوامل مرتبط با رضایت شغلی کارکنان فرماندهی انتظامی استان یزد در سال 1387". پژوهش های مدیریت انتظامی، 3 (4)، 503-513.
  17. مرادی، مهدی، افشار ایمانی، یگانه‌السادات. (1396).” رابطه بین هوش هیجانی، هوش معنوی و عملکرد حسابرس”. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 9 (35)، 64-41.
  18. مومنی، م.، و فعال‌قیومی، ع. (1394). تحلیل آماری با استفاده از SPSS. تهران: گنج شایگان.
  19. مهدوی, غ.، و زمانی, ر. (1398). تأثیر تعهد حرفه‌ای و رده سازمانی بر پذیرش کمتر از واقع گزارش‌کردن زمان به وسیله حسابرس: با توجه به نقش تعدیل‌کنندگی رضایت شغلی. مطالعات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، 8 (3)، 20-5.
  20. Andrisani, P. J., & Nestel, G. (1976). "Internal-external control as contributor to and outcome of work experience". Journal of applied psychology, 61(2), 156.‏
  21. Befort, N., & Hattrup, K. (2003). “Valuing task and contextual performance: Experience, job roles, and ratings of the importance of job behaviors”. Applied HRM Research, 8(1), 17-32.
  22. Brumback, G. B. (1988). “Some ideas, issues and predictions about performance management”. Public Personnel Management, 17(4), 387-402.
  23. Campbell, J. P. (1990). “An overview of the army selection and classification project (Project A)”. Personnel Psychology, 43(2), 231-239.‏
  24. Chen, J. C., & Silverthorne, C. (2008). “The impact of locus of control on job stress, job performance and job satisfaction in Taiwan”. Leadership & Organization Development Journal, 29(7), 572-582.
  25. Ferris, K. R. (1977). “A test of the expectancy theory of motivation in an accounting environment”. Accounting review, 605-615.
  26. Fisher, R. T. (2001). “Role stress, the type A behavior pattern, and external auditor job satisfaction and performance”. Behavioral research in accounting, 13(1), 143-170.
  27. Frieder, R. E., Wang, G., & Oh, I. S. (2018). “Linking job-relevant personality traits, transformational leadership, and job performance via perceived meaningfulness at work: A moderated mediation model”. Journal of Applied Psychology, 103(3), 324.
  28. Greenhaus, J. H., Parasuraman, S., & Wormley, W. M. (1990). “Effects of race on organizational experiences, job performance evaluations, and career outcomes”. Academy of management Journal, 33(1), 64-86.
  29. Hyatt, T. A., & Prawitt, D. F. (2001). "Does congruence between audit structure and auditors' locus of control affect job performance?". The Accounting Review, 76(2), 263-274.
  30. Jiang, K., Lepak, D. P., Han, K., Hong, Y., Kim, A., & Winkler, A. L. (2012). “Clarifying the construct of human resource systems: Relating human resource management to employee performance”. Human resource management review, 22(2), 73-85.
  31. Judge, T. A., & Bono, J. E. (2001). “Relationship of core self-evaluations traits—self-esteem, generalized self-efficacy, locus of control, and emotional stability—with job satisfaction and job performance: A meta-analysis”. Journal of applied Psychology, 86(1), 80.
  32. Kalbers, L. P., & Cenker, W. J. (2008). “The impact of exercised responsibility, experience, autonomy, and role ambiguity on job performance in public accounting”. Journal of Managerial Issues, 327-347.
  33. Klang, A. (2012). “The Relationship between Personality and Job Performance in Sales: A Replication of Past Research and an Extension to a Swedish Context”.‏
  34. Lee, K., Carswell, J. J., & Allen, N. J. (2000). "A meta-analytic review of occupational commitment: relations with person-and work-related variables". Journal of applied psychology, 85(5), 799.‏
  35. Martin, R., Thomas, G., Charles, K., Epitropaki, O., & McNamara, R. (2005). “The role of leader‐member exchanges in mediating the relationship between locus of control and work reactions”. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 78(1), 141-147.
  36. McNichols, C. W., Stahl, M. J., & Manley, T. R. (1978). “A validation of Hoppock's job satisfaction measure”. Academy of Management Journal, 21(4), 737-742.‏
  37. Modise, D., & Rambe, P. (2017). “Locus of Control of Engineering Workforce in a Power Distribution Utility: Implications for Job Performance”. Unit for Enterprise Studies, Faculty of Management Sciences, Central University of Technology, Free State Hosted at the Hotel School 5-7 April 2017, 28.
  38. Mohd Sanusi, Z., Iskandar, T. M., Monroe, G. S., & Saleh, N. M. (2018). “Effects of goal orientation, self-efficacy and task complexity on the audit judgement performance of Malaysian auditors”. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 31(1), 75-95.
  39. Murphy, K. R. (1989). “Is the relationship between cognitive ability and job performance stable over time?”. Human performance, 2(3), 183-200.‏
  40. Ng, T. W., & Feldman, D. C. (2009). “How broadly does education contribute to job performance?”. Personnel psychology, 62(1), 89-134.
  41. Quińones, M. A., Ford, J. K., & Teachout, M. S. (1995). “The relationship between work experience and job performance: A conceptual and meta‐analytic review”. Personnel psychology, 48(4), 887-910.
  42. Rambe, P., Modise, D. L., & Chipunza, C. (2018). “The combined influence of self-leadership and locus of control on the job performance of engineering workforce in a power generation utility: An empirical perspective”. SA Journal of Human Resource Management, 16(1), 1-9.
  43. Rotter, J. (1966). “Generalised expectancies for internal versus external control of reinforcement”. Psychol Monogr, 80(1), 169-214.
  44. Sunyoto, Y., Ghozali, I., & Purwanto, A. (2017). “Analysis of Auditor Performance by Using Covariance Based Structural Equation Modeling: A Study of Public Accounting Firms in Indonesia”. European Research Studies, 20(3A), 524.
  45. van Wingerden, J., Derks, D., & Bakker, A. B. (2018). “Facilitating interns’ performance: The role of job resources, basic need satisfaction and work engagement”. Career Development International. 23 (4), 382-396.
  46. Weiss, H., & Sherman, J. (1973). “Internal-external control as a predictor of task effort and satisfaction subsequent to failure”. Journal of Applied Psychology, 57(2), 132.
  47. Motowidlo, S. J. (2003). Job Performance, 39-53, in Handbook of Psychology Volume 12 Industrial and Organizational Psychology, Eds. Borman, Walter C., Daniel R. Ilgen, Richard J. Klimoski, John Wiley and Sons, New Jersey.
  48. Spector, P. E. (1982). Behavior in organizations as a function of employee's locus of control. Psychological bulletin, 91(3), 482.
مطالعات حسابداری و حسابرسی
دوره 14، شماره 53
بهار 1404
صفحه 5-20