مطالعات حسابداری و حسابرسی

مطالعات حسابداری و حسابرسی

تبیین نظریه‌ای برای الگوی مفهومی تردید حرفه ای حسابرسان: با رویکرد روش آمیخته

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
علیرضا حسن ملکی
استادیار گروه حسابداری، واحد بندرگز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرگز، ایران
10.22034/iaas.2024.216987
چکیده
این پژوهش به تبیین تـردید حرفه‌ای از دیدگاه‌های مختلف ناشی از تعاملات اجتماعی و روابط بین حسابرس و صاحبکار در زمینه حسابرسی می‌پردازد. در این زمینه مواردی از جمله، آنچه که تـردید حـرفه‌ای را شکل می‌دهد، چگونگی بکارگیری آن توسط حسابرسان مستقل، اینکه چگونه آن دیدگاه‌ها بین حسابرسان متفاوت می‌باشد، موانع و محرک های تردید حرفه ای کدامند؟ و پیامد های حاصل از بکارگیری تردید حرفه ای چیست؟ مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت مدلی برای تـردید حـرفه‌ای حسابرسان با توجه به حرفه‌ی حسابرسی در ایــران ارائــه شد. روﯾﮑﺮد ﺑﺨﺶ ﮐﯿﻔﯽ، ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﻧﻈﺮﯾﻪ    داده ﺑﻨﯿﺎد و اﺑﺰار ﮔﺮدآوری اﻃﻼﻋﺎت، ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﻧﯿﻤﻪ ﺳﺎﺧﺖ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺣﺴﺎﺑﺪاران رﺳﻤﯽ اﯾﺮان، ﮐﻪ ﺑﺎ روش ﻧﻤﻮﻧﻪﮔﯿﺮی ﮔﻠﻮﻟﻪ ﺑﺮﻓﯽ طی سال 1400 اﻧﺘﺨﺎب ﺷﺪﻧﺪ، است. مهمترین دســتاورد این تحقیق را  می‌توان دســتیابی به مدل پارادایمی از تـردید حـرفه‌ای حسابرس دانست. همچنین مــدل تـردید حـرفه‌ای تبیین شده در سطوح و ابعاد مختلف بر اساس نظر خبرگان نیز مورد بررسی قرار و تأیید گرفت و در ﺑﺨﺶ ﮐﻤّﯽ تحقیق، ﺑﺮای برازش مدل، ﭘﺮﺳﺸﻨﺎﻣﻪی محقق ساخته، ﻃﺮاﺣﯽ و بین ﺣﺴﺎﺑﺮﺳﺎن توزیع گردید و ﺑﺎ روش ﻣﻌﺎدﻻت ﺳﺎﺧﺘﺎری و ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از ﻧﺮم اﻓﺰار لیزرل به تجزیه و تحلیل آن پرداخته شد و در نهایت، ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻣﺮﺣﻠﻪ کمی برازندگی مدل را تأیید نموند.
کلیدواژه‌ها
تردید حرفه ای ﺣﺴﺎﺑﺮس
روﯾﮑﺮد ﻧﻈﺮﯾﻪ داده ﺑﻨﯿﺎد
مدل پارادایمی تـردید حـرفه‌ای حسابرس
  1. بنابی قدیم، رحیم.(1397)."چارچوب نظری تردید حرفه ای برای حسابرس"، مجله حسابرس، شماره 97، صص 94-86 .
  2. بنی مهد، بهمن؛ حسینی، سیدحسین؛ رضایی، نرگس.(1397)."تأثیر هویت سازمانی و حرفه ای بر تردید حرفه ای حسابرسان مستقل"، دانش حسابرسی، سال هجدهم، شماره 71، تابستان 97، صص 199-175 .
  3. عبدلی، محمد رضا؛ یاورپور، هوشنگ؛ تابش، زهره. (1399)." بررسی اثر هاله‌ای بر کار‌راهه حرفه‌ای حسابرس"، تحقیقات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، دوره 12،  شماره 45،  فروردین 1399،  صص112-89 .
  4. فروغی، داریوش؛ معروفی محمدی، عبدالحمید؛ باری سمانه.(1400)." تدوین مدل باور سرمایه‌گذار به روش نظریه‌پردازی زمینه‌بنیان"، تحقیقات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، دوره 13،  شماره 50، تیر1400، صص130-113 .
  5. کرســول، جان.(1391). پویش کیفی و طــرح پژوهش. ترجمه: (حسن دانایی‌فرد، حسین کاظمی). انتشارات صفار. ویرایش دوم (2007).
  6. کمیته تدوین استاندارد های حسابداری و حسابرسی.(1391)."استاندارد های حسابرسی"، (تجدید نظر شده، 1391).
  7. ناظمی، امین؛ نمازی، نوید رضا؛ صالحی، تابنده.(1401)." تدوین الگوی کاهش نرخ‌شکنی در حسابرسی نخستین با استفاده از روش نظریه‌پردازی زمینه‌ای"، تحقیقات حسابداری و حسابرسی،انجمن حسابداری ایران، دوره 14، شماره 54 ، تیر 1401، صص 21-38.
  8. نیکومرام، هاشم؛ رضایی، علی اکبر؛ حسینی، سید حسین.(1394). "تبیین مؤلفه های تأثیرگذار بر تردید حرفه ای حسابرسان با تکیه بر ابعاد فردی"، حسابداری مدیریت، شماره25، صص 27-13.
  9. یعقوب نژاد، احمد؛ رویایی، رمضانعلی؛ آذین فر، کاوه.(1391). "ارتباط بین شاخص های مکتب تردید گرایی و کیفیت حسابرسی"، حسابداری مدیریت، شماره چهاردهم، صص 35-25 .
  10. Agarwalla, S.K., N. Desai, and A. Tripathy.(2017). "The impact of self-deception and professional skepticism on perceptions of ethicality". Available at: http://dx.doi.org/10.1016/j.adiac.2017.04.002
  11. Arumrga, Z., Andreas, A. Z,.(2016)."The Influence of Ethics, experience and competency towad the quality of auditing with professional auditor skepticism as a Moderating Variable". Procedia - Social and Behavioral Sciences 219 (2016): 828 – 832.
  12. Bowlin, K. O., J. L. Hobson, and M. D. Piercy.(2014). "The Effects  of  Auditor  Rotation, Professional  Skepticism,  and  Interactions  with Managers  on  Audit  Quality". The Accounting Review: 90( 4): 1363-1393.
  13. Brazel J.F., and J.Leiby, and T.Schaefer.(2019). "Do Rewards Encourage Professional Skepticism?" Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3111466
  14. Brazel J.F., and C. Gimbar, and E. Maksymov.(2018)."The Outcome Effect and Professional Skepticism": A Replication and an Attempt at Mitigation. Behavioral Research in Accounting, Forthcoming. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3140647
  15. Brazel J.F., and T. Schaefer.(2016). "Research Insights Auditor Professional Skepticism "Part I: Incentives and Time, ifac. org .
  16. Carpenter,   D.,  &  Reimers,  J.  L.  (2013). " Professional  Skepticism:  The  Effects  of  a  Partner's Influence and the Level of Fraud Indicators on Auditors' Fraud Judgments and Actions". Behavioral Research in Accounting, 25(2), 45-69. doi: 10.2308/bria-50468.
  17. Choo, F., and K. Tan.(2000). "Instruction, Skepticism, and Accounting Students’ Ability to Detect  Frauds  in  Auditing",   THE Journal  of Business Education 1:72-87.
  18. Coppage,B.R.,& Shastri, T.(2014)."Effectively Applying Professional Skepticism to improve Audit Quality". The Meaning of Professional Skepticism, (August), 2429-2448.
  19. Dela Cruz, A . L., and Patel,C., Ying,S., Pan,P. (2020). "The relevance of professional skepticism to finance professionals" Socially Responsible Investing decisions. Journal of Behavioral and Experimental Finance,26. https://doi.org/10.1016/j.jbef.2020.100299.
  20. Hurtt, R. K., M Eining, M. & Plumlee, D. (2003). "Professional Skepticism: A Model with Implications for Research, Practice and Education", Working paper. University of Wisconsin-Madison, (3): 1-30.
  21. Hurtt, R.K.(2007). "Professional Skepticism: An Audit Specific Model and Measurement Scale". Auditing. A Journal of Practice and Theory 29 (1): 149-171.
  22. Hurtt,   K.(2010). " Development  of  a  Scale  to  Measure Professional  Skepticism",  AUDITING.  A  Journal  of  Practice  & Theory 29 (1): 149-171.
  23. Knechel W.R., A.S. Sofla, and T. Svanström. (2018). "The Effect of Professional Skepticism on Au-ditor Compensation and Auditor Opinions".
  24. Kurtz, P. (1992). "The New Skepticism: Inquiry and Reliable Knowledge", Buffalo, New York:Prometheus Books.
  25. Nelson,   W.(2009).  "A  Model  and  Literature  Review  of Professional  Skepticism  in  Auditing".  A  Journal  of  Practice  and Theory  2 (28): 1-34.
  26. Nelson, M. (2010). "A Model and Literature Review of Professional Skepticism in Auditing", Johnson School Research Paper Series: 15(3): 97-111.
  27. Schaefer T., Research Related to Auditor Professional Skepticism.(2017). "A Presentation for the November ", SAG Meeting, University of Missouri-Kansas City, 10.2308/ajpt-51738
مطالعات حسابداری و حسابرسی
دوره 13، شماره 52
زمستان 1403
صفحه 145-164