مطالعات حسابداری و حسابرسی

مطالعات حسابداری و حسابرسی

الگوی مناسب ارتقاء سطح کیفیت حسابرسی با تأکید بر بهبود رویه‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مجاهد رخشان 1
علی ذبیحی 2
عباسعلی پورآقاجان 3
1 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران
2 استادیار گروه حسابداری، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران
3 استادیار گروه حسابداری، واحد قائمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائمشهر، ایران
10.22034/iaas.2024.204882
چکیده
کیفیت حسابرسی از موضوعات بسیار با اهمیت است که همواره مورد توجه پژوهشگران متعددی بوده است. برای رفع مسائل و مشکلات موجود در این زمینه علیرغم تلاش­هایی که تاکنون صورت گرفته همچنان نیاز به تلاش­های بیشتری است. چالش­هایی از قبیل شیوه پرداخت حق­الزحمه حسابرسی، نحوه قیمت­گذاری خدمات حسابرسی، انتخاب مؤسسات حسابرسی و دوران تصدی آنان در این پژوهش مورد توجه قرار گرفته تا از این طریق بتوان راهکارهایی جهت کاهش وابستگی اقتصادی حسابرسان، افزایش رقابت سالم در بازار حسابرسی و ارتقاء کیفیت حسابرسی ارائه نمود. هدف پژوهش ارائه مدلی کاربردی برای ارتقای سطح کیفیت حسابرسی با تأکید بر بهبود رویه­ها است. روش پژوهش شامل بررسی ادبیات و پژوهش­های پیشین مرتبط با موضوع پژوهش و استفاده از رویکرد نظام­مند نظریه­پردازی داده بنیاد است. پس از شناسایی آسیب­ها و نقاط ضعف موجود در رویه­های کنونی حاکم بر بازار حسابرسی، مدل پیشنهادی برای رفع خلأهای موجود طراحی گردید. مدل پیشنهادی در پژوهش حاضر با مشارکت 16 نفر از خبرگان و صاحب­نظران حوزه حسابرسی طی مصاحبه در سال 1401، طراحی شده است و در آن به منظور شفافیت حق­الزحمه حسابرسی، سلامت بازار حسابرسی، ارتقای کیفیت حسابرسی و رعایت حقوق کلیه ذینفعان، عوامل راهبردی در سه دسته سیاست­ها و رویه­های اصلاحی، نظارتی و محدود کننده طبقه­بندی شده است.
کلیدواژه‌ها
کیفیت حسابرسی
رویه‌ها
بازار حسابرسی
حق‌الزحمه حسابرسی
انتخاب مؤسسات حسابرسی
  1. آقائی قهی، علیرضا؛ یزدانی، شهره؛ خانمحمدی، محمد حامد (1399). "مدل مفهومی عوامل مؤثر بر کیفیت حسابرسی در ایران به روش نظریه­پردازی زمینه­ای". مجله دانش حسابرسی، سال 20، شماره 80، 357-382.
  2. پزشک، یاسمن؛ پورزمانی، زهرا (1398)."فصلی بودن حسابرسی، کیفیت افشاء اطلاعات و کیفیت حسابرسی". فصلنامه علمی پژوهشی دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال هشتم، شماره 29، 57-70.
  3. جعفری، کرامت؛ آزادی، کیهان؛ فدایی، مهدی(1402)." ارائه مدلی از عوامل مؤثر بر کیفیت حسابرسی با بکارگیری روش دلفی و تکنیک فازی مثلثی مرکز ثقل". فصلنامه علمی پژوهشی دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، شماره 3، پیاپی 47، 93-110.
  4. حساس یگانه، یحیی؛ آذین فر، کاوه (1389)."رابطه بین کیفیت حسابرسی و اندازه مؤسسه حسابرسی". بررسی های حسابداری و حسابرسی، دوره 17، شماره 61، 85-98.
  5. حسینی، سید حسین؛ بنی مهد، بهمن؛ صفری، زهرا (1399)."بررسی تأثیر دیدگاه­های تردید حرفه­ای حسابرس بر ارزیابی ریسک تقلب با توجه به اثر مداخله کنندگی مهارت ارتباطی و تضعیف اجتماعی". مجله دانش حسابداری، 11(2)، 105-71.
  6. دلبری راغب، محسن؛ اسماعیل­زاده مقری، علی؛ کیقبادی، امیررضا؛ توانگر حمزه کلائی، افسانه (1401). "ارائه مؤلفه­های کیفیت حسابرسی مستقل با تأکید بر رفع نیاز­های ذی­نفعان". بررسی­های حسابداری و حسابرسی، دوره 29، شماره 2، 264-286.
  7. رضایی، مرضیه؛ فلاح، رضا؛ مران جوری، مهدی؛ رستمی مازوئی، نعمت(1402). "ارزیابی کیفیت حسابرسی در چارچوب تحلیل فرهنگ سازمانی و اخلاق حرفه­ای". فصلنامه علمی پژوهشی دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، دوره 12، شماره 4، پیاپی 48، 191-210.
  8. رنجبر، هادی؛ حق­دوست، علی اکبر؛ صلصالی، مهوش؛ خوشدل، علیرضا؛ سلیمانی، محمد علی؛ بهرامی، نسیم (1391). "نمونه­گیری در پژوهش­های کیفی: راهنمایی برای شروع". مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ارتش ج.ا.ا، سال دهم، شماره 3، 238-250.
  9. رویایی، رمضانعلی؛ یعقوب­نژاد، احمد؛ آذین­فر، کاوه (1393). "ارتباط بین تردید حرفه­ای و قضاوت حرفه­ای حسابرسان مستقل". پژوهش­های حسابداری و حسابرسی، 6(22)، 95-67.
  10. زلقی، حسن؛ افلاطونی، عباس؛ برزآبادی فراهانی، محمد (1398). "تأثیر مدت تصدی مدیر عامل بر تداوم انتخاب حسابرس در بورس اوراق بهادار تهران". پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی، سال یازدهم، شماره 41، 1-22.
  11. فخاری، حسین؛ امیری، اسماعیل (1399). "علل و پیامدهای خرید اظهارنظر حسابرسی". مطالعات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، شماره 36، 5-26.
  12. کرمی، اصغر؛ غلامی جمکرانی، رضا؛ تقی­پوریان، یوسف؛ حاجیها، زهره (1400). "ارتقای سطح اجتماعی با شناسایی و رتبه­بندی راهبردهای بهبود کیفیت حسابرسی از دیدگاه ذینفعان به روش فازی ذوزنقه­ای". نشریه علمی حسابداری مدیریت، سال 14، شماره 48، 103-127.
  13. گرد، عزیز؛ ناصری، مونا (1397). "مطالعه ارتباط بین تردید حرفه­ای حسابرس، چرخش حسابرس و کیفیت حسابرسی شرکتها". فصلنامه پژوهش­های حسابداری و حسابرسی، 8(3)، 123-101.
  14. نوشادی، میثم؛ خدادادی، ولی؛ واعظ، سید علی؛ حسین زاده، علی حسین (1399). "بررسی عوامل مؤثر بر حق الزحمۀ حسابرسی: عوامل مربوط به محیط حرفه ایی، فرهنگی و اجتماعی". تحقیقات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، شماره 46، 43-64.
  15. Aobdia, Daniel, Preetti, Choudhary and Noah Newberger(2018)."Which Audit Input Matters? An Analysis of the Determinants of Audit Quality, Profitability, and Audit Fees Using PCAOB Data",66 Pages Posted: 28 Dec 2018. DOI:2139/ssrn.3300277.
  16. Bowlin kendall, o, hobson Jessen, l, piercey m.d (2015)."The effects of auditor rotation, professional skepticism and interactions with managers on audit quality". The accounting review, 90(4), 1363-1393.
  17. Cameran, m, di Vincenzo and merlotti (2005). "The audit firm rotation: a review of the literature". Working papers series of school of management, bacconi university, milan.
  18. Corbin, j.m, strauss, a (1990). "Grounded theory research: procedures, canons and evaluative criteria". Sociology: Qualitative Sociology, 3-21.DOI:1515/zfsoz-1990-0602.
  19. Creswell, j, w (2005). "Educational research: planning, conducting and evaluating quantitative and qualitative research"(2nd edition).
  20. Dain, c.donelson, matthew, ege, Andrew, j.imdieke, eldar, maksymov (2020)." the revival of large consulting practices at the big 4 and audit quality". Accounting, organizations and society, volume 87(3), november 2020, 101-157.
  21. Daniels, b.w, booker (2011). "The effects of audit firm rotation on perceived auditor independence and audit quality". Research in accounting regulation, vol. 23, no 1, 78-82.
  22. Frankel, r, Johnson and nelson (2002). "The relation between auditors fee for non-audit services and earnings quality". The accounting review, vol. 77 supplement, 71-105.
  23. Hussey, r and lan (2001). "An examination of auditor independence issues from the perspectives of u.k. finance directors". Journal of business ethics, vol. 32, no 2, 169-178.
  24. Ianniello, g (2012)." Non-audit services and auditor independence in the 2001 italian regulatory environment". International journal of auditing, vol. 16, no 2, 147-164.
  25. Kang, s.m, hwang and hur (2018). "Non-audit services and auditor independence depending on client performance". Australian accounting review, online version of record before inclusion in an issue, https://doi.org/10.1111/auar.12243.
  26. Kaplan, s and mauldin (2008)." Auditor rotation and the appearance of independence: evidence from non-professional investors". Journal of accounting and public policy, vol.27, no 2, 177-192.
  27. Kowaleski, z.t, mayhew and tegeler (2018). "The impact of consulting services on audit quality: an experimental approach". Journal of accounting research, vol.56, no 2, 673-711.
  28. Liempd, d.v, quick and warming-rasmussem (2018). "Auditor-provided non-audit services: post-eu-regulation evidence from Denmark". International journal of auditing, online version of record before inclusion in an issue, https://doi.org/10.1111/ijau.12131.
  29. Lu, t (2005)." Does opinion shopping impair auditor independence and audit quality?." Journal of accounting research, 44(3), 561-583.
  30. Quick, r and warming-rasmussen (2009). "Auditor independence and the provision of non-audit services: perceptions by german investors." International journal of auditing, vol. 13, no 2, 141-162.
  31. Quick, r, sattler and wiemann (2013). "Agency conflicts and the demand for non-audit services". Managerial auditing journal, vol. 28, no 4, 323-344.
  32. Rajgopal, Sh.,Srinivasan, S & Zheng, X.(2021)."Measuring audit quality".Review of Accounting Studies,26,559-619.https://doi.org/10.1007/s11142-020-09570-9.
  33. Ratzinger-sakel, n.v.s and schonberger (2015). "Restricting non-audit services in europe-the potential(lak of) impact of a blacklist and a fee cap on auditor independence and audit quality". Accounting in Europe, vol. 12, no 1, 61-86.
  34. Ruhnake, k and Schmidt (2014)." Changing the institutional framework of statutory audit: internal stakeholders perceptions of the associated benefit and costs". European accounting review, 1-21. Doi: 10.1080/09638180.2014.939683.
  35. Smith, Kenneth.j and emerson, David, j (2017). "An analysis of the relation between resilience and reduced audit quality within the role stress paradigm", advances in accounting, 37, 1-14.
  36. Teucher, Christoph and Ratzinger-Sakel, Nicole V.S., (2022). "Observable Indicators for Audit Quality in the Light of Key Audit Matter Reporting", Available_at_SSRN:https://ssrn.com/abstract=4005434_or_http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4005434

 

مطالعات حسابداری و حسابرسی
دوره 13، شماره 50
تابستان 1403
صفحه 93-114