مطالعات حسابداری و حسابرسی

مطالعات حسابداری و حسابرسی

تاثیر ساختار بدهی شرکت بر رابطه میان تغییر درجه حسابرسان و عدم‌تقارن اطلاعاتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار گروه حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 عضو علمی گروه مدیریت، دانشگاه ولایت ایرانشهر، سیستان و بلوچستان، ایران
10.22034/iaas.2026.251763
چکیده
هدف: اطلاعات مالی در بازار سرمایه نقش حیاتی برای ذینفعان داشته و کیفیت این اطلاعات از اهمیت بالایی برخوردار است. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر ساختار بدهی شرکت بر رابطه میان تغییر درجه حسابرسان و عدم تقارن اطلاعاتی است.
روش: در راستای رسیدن به اهداف پژوهش نمونه­ای مشتمل بر 131 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از نمونه­گیری حذف سیستماتیک در طول سال­های 1393-1402 انتخاب و در نهایت فرضیه‌های پژوهش با کمک آزمون رگرسیون خطی چندگانه مبتنی بر داده‌های تابلویی انجام پذیرفت.
یافته‌ها: مشاهده گردید که میان تغییر درجه حسابرسان و عدم تقارن اطلاعاتی رابطه معکوس و معناداری وجود دارد. همچنین تعامل تغییر درجه حسابرسان و ساختار بدهی شرکت بر این رابطه تاثیرگذار است.
نتیجه‌گیری: مالکان در جهت کاهش عدم تقارن اطلاعاتی می‌توانند با استفاده از حسابرسان با درجه و رتبه بالاتر میزان دستکاری مدیران را در گزارشگری مالی کاهش دهند. زمانی که شرکت از بدهی بلندمدت زیادی در ساختار مالی خود استفاده نماید و نتواند پاسخگوی تعهدات باشد مطمئنا مدیران سعی می‌کنند کمی با دستکاری اطلاعات جهت حفظ وجهه خود و شرکت اقدام نماید.
کلیدواژه‌ها

1.       ابراهیمی کردلر، علی، جوانی قلندری، موسی. (1395). «تأثیر تخصص حسابرس بر کیفیت سود و هم‌زمانی قیمت سهام». مجله بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 3(2)، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، 137154.
2.       ابریشمی، حمید، توحیدی‌نیا، ابوالقاسم، خزایی، فاطمه. (1396). «بررسی و تبیین مخاطرات اخلاقی و انتخاب نامناسب در بازار سرمایه و نقش اخلاق در کاهش آن». مدیریت مخاطرات محیطی، 4(4)، 403418.
3.       احمدی فارسانی، فرشید، الله‌یاری، علی‌اکبر. (1402). «بررسی تجربی تأثیرگذاری محافظه‌کاری حسابرس در ممانعت از قیمت‌گذاری نادرست سهام». پیشرفت‌های حسابداری، 15(2)، 119.
4.       اعتمادی، حسین، عبدلی، لیلا. (1396). «کیفیت حسابرسی و تقلب در صورت‌های مالی». دانش حسابداری مالی، 4(4)، پیاپی 15، 2343.
5.       پیرایش، رضا، مظفری، سعید. (1397). «عدم تقارن اطلاعاتی و تأثیرات آن بر بازار سرمایه». مطالعات نوین کاربردی در مدیریت و اقتصاد، 1(3)، 8396.
6.       ترابی، ایرج، دستگیر، محسن، کیانی، غلامحسین. (1399). «اثر تعدیل‌کنندگی عدم تقارن اطلاعاتی و بازار رقابت ناقص بر شدت تأثیرگذاری قابلیت مقایسه و ثبات رویه بر هزینه سرمایه سهام عادی». پژوهش‌های حسابداری مالی، 12(2)، پیاپی 43، 122.
7.       جعفری، علی، بیداروند، رضا، ملکی، عاطفه. (1400). «رابطه قابلیت مقایسه صورت‌های مالی و ساختار سررسید بدهی». چشم‌انداز حسابداری و مدیریت، 4(46)، 115.
8.       جودی، سمیرا، منصورفر، غلامرضا. (1399). «نقش کیفیت حسابرسی بر رابطه بین عدم تقارن اطلاعاتی و ابعاد آگاهی‌دهندگی و فریبندگی مدیریت سود». پژوهش‌های حسابداری مالی، 12(1)، پیاپی 43، 1938.
9.       حاجی‌ها، زهره، اخلاقی، حسن‌علی، رسائیان، امیر. (1392). «بررسی عوامل مؤثر بر ساختار سررسید بدهی براساس برخی متغیرهای کلان اقتصادی». دوفصلنامه علمی مطالعات و سیاست‌های اقتصادی، 10(24)، 12146.
10.    حساس یگانه، یحیی، آذین‌فر، کاوه. (1389). «رابطه بین کیفیت حسابرسی و اندازه مؤسسه حسابرسی». بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 17(61)، 8598.
11.    خلیفه سلطانی، سیداحمد، خواجوی، سیمین. (1395). «تأثیر مخاطرات اخلاقی بر ساختار سرمایه». مطالعات تجربی حسابداری مالی، 13(49)، 171189.
12.    خوشکار، فرزین، خان‌محمدیان، امیرسعید، فیلسوف طاهری، محمد. (1400). «تأثیر بیش‌اعتمادی مدیران بر اظهارنظر ابهام در تداوم فعالیت شرکت و تغییر حسابرس». رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، 10، 14251438.
13.    دادبه، فاطمه، پهلوانی، علیرضا. (1400). «تأثیر حاکمیت شرکتی و ارتباطات سیاسی بر عدم تقارن اطلاعاتی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران». نشریه چشم‌انداز حسابداری و مدیریت، 4(42)، 6183.
14.    دولابی، نجمه. (1398). «نقش ریسک بر رابطه بین اندازه حسابرس و کیفیت حسابرسی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران». فصلنامه رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، 3(14)، جلد 2، 3250.
15.    رحمانیان کوشککی، عبدالرسول، حاجی‌رجبی، محمدرضا. (1403). «تأثیر تخصص حسابرس بر رابطه بین تغییر درجه حسابرسان و تجدید ارائه صورت‌های مالی». مطالعات حسابداری و حسابرسی، 13(49)، 123142.
16.    رحیمیان، نظام‌الدین، حاجی‌حیدری، راضیه. (1398). «کشف تقلب با استفاده از مدل تعدیل‌شده بینش و نسبت‌های مالی». پژوهش‌های تجربی حسابداری، 8(21)، 4761.
17.    رضائی پیته‌نوئی، یاسر، صفری گرایلی، مهدی. (1398). «توانایی مدیریت و کیفیت محیط اطلاعاتی شرکت». دانش حسابداری مالی، 6(4)، 157177.
18.    رضائی پیته‌نوئی، فخاری، حسین. (1396). «ارائه مدلی برای سنجش محیط اطلاعاتی شرکت». حسابداری مالی، 9(33)، 121147.
19.    ستایش، محمدحسین، عزیزی، پدرام، مقیمی، فاطمه. (1400). «بررسی تأثیر متغیرهای چهارگانه ویژگی‌های صاحب‌کار بر حق‌الزحمه حسابرسی». پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالی، 2(3)، 4386.
20.    صالحی، مهدی، عبدلی محمودآباد، ناصر. (1397). «تأثیر تخصص حسابرس در صنعت بر ریسک‌پذیری شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران». مجله دانش حسابرسی، 18(70)، 524.
21.    صفرزاده، محمدحسین، سجادی، حسین، محمدی، شمیم. (1402). «ویژگی‌های صنعت مشتری و تغییر حسابرس». پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای، 10، 927.
22.    فرجی، امید، ایزدپور، مصطفی، عطائی، مسعود، دولت زارعی، احسان. (1401). «تغییر حسابرس و چسبندگی حق‌الزحمه حسابرسی بعد از رتبه‌بندی مؤسسه‌های حسابرسی». دانش حسابرسی، 89، 246274.
23.    قربانی، بهزاد، پورطاهر اقدام، فرزانه، رهنمای رودپشتی، فریدون. (1401). «تأثیر محافظه‌کاری حسابرس و وجود عدم قطعیت سیاست‌های اقتصادی بر کیفیت سود». قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابداری و حسابرسی، 2، 125.
24.    موسوی شیری، سیدمحمود. (1394). «اثر عدم تقارن اطلاعاتی بر بیش‌ارزشیابی سهام». پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 27(7)، 7392.
25.    محمودیان، نسیم، سلیمانی امیری، غلامرضا. (1396). «توازن میان حسابرسی و بازاریابی». مطالعات حسابداری و حسابرسی، 6(21)، 1831.
26.    مومنی، مرضیه، ذبیحی، علی. (1402). «رویکرد مدل معادلات ساختاری در آزمون ابعاد اخلاقی حسابرسان (صداقت، شایستگی و بی‌طرفی) تحت تأثیر فرسودگی شغلی و هوش معنوی». مطالعات حسابداری و حسابرسی، 12(46)، 115142.
27.    نخعی، حبیب‌الله، شاهرخی، جمشید. (1399). «تأثیر عوامل مرتبط با ویژگی‌های حسابرسی بر تغییر حسابرس مستقل از منظر صاحب‌کاران (مطالعه موردی: شرکت‌های عضو بورس اوراق بهادار تهران)». چشم‌انداز حسابداری و مدیریت، 3(25)، 124140.
28.    نمازی، محمد، شکراللهی، احمد. (1392). «بررسی تعامل بین جریان نقدی آزاد، سیاست بدهی و ساختار مالکیت با استفاده از سیستم معادلات هم‌زمان؛ مطالعه موردی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران». پیشرفت‌های حسابداری، 5(2)، 165206.
29.    وفادار، عباس، دادبه، فاطمه. (1395). کتاب جامع حسابرسی براساس استانداردهای حسابداری ایران. انتشارات کیومرث.
30.    وقفی، سیدحسام، اشکوه، آزاده. (1400). «بررسی تأثیر عدم تقارن اطلاعاتی بر قیمت‌گذاری نادرست سهام با تأکید بر نقش ارتباط سیاسی شرکت». پیشرفت‌های حسابداری، 13(2)، 387419.
31.    Adams, T., Zhou, Y. (2024). “Inexperienced Component Auditors and the Internal Information Asymmetry of Multinational Corporations.” Journal of Accounting, Auditing & Finance, 39(4), 1200–1225.
32.    Muslim, A. I., Setiawan, D. (2021). “Information Asymmetry, Ownership Structure and Cost of Equity Capital: The Formation for Open Innovation.” Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity.
33.    Han, S., Rezaee, Z., Tuo, L., Wu, J. (2021). “Corporate Social Impact and Auditor Changes.” Corporate Governance: An International Review, 32(2)، 129–153.
34.    Huynh, T. L. D., Wu, J., Duong, A. T. (2020). “Information Asymmetry and Firm Value: Is Vietnam Different?” The Journal of Economic Asymmetries, 21, Article e00147.
35.    Kim, S., Jung, J.-Y., Cho, S.-W. (2021). “Does Information Asymmetry Affect Dividend Policy? Analysis Using Market Microstructure Variables.” Sustainability, 13, Article 3627.
36.    Lin, C., Su, D. (2008). “Industrial Diversification, Partial Privatization and Firm Valuation: Evidence from Publicly Listed Firms in China.” Journal of Corporate Finance, 14, 405–417.
37.    Liu, Z., Tang, H., Zhang, C. (2023). “Corporate Governance, Moral Hazard, and Financialization.” International Review of Economics & Finance, 88(12)، 318–331.
38.    Nouman, M., Ahmad, I., Siddiqi, M. F. (2022). “Debt Maturity Structure and Firm Investment in the Financially Constrained Environment.” Available through Emerald Insight: https://www.emerald.com/insight/1746-8809.htm
39.    Peng, E. Y., Yan, A., Yan, M. (2016). “Accounting Accruals, Heterogeneous Investor Beliefs, and Stock Returns.” Journal of Financial Stability, 24, 88–103.
40.    Silva, D., Cerqueira, A. (2021). “Divergence of Opinion and Idiosyncratic Volatility.” Revista Brasileira de Gestão de Negócios, 23, 654–676.
41.    Sony, B., Bhaduri, S. (2021). “Information Asymmetry and Financing Choice Between Debt, Equity and Dual Issues by Indian Firms.” International Review of Economics & Finance, 72, 90–101.
42.    Suleiman, H. A. D. I., Yahaya, O. (2023). “Auditors’ Characteristics and Accounting Information Asymmetry.” Asian Journal of Management Studies, 3(3), 42–56.
43.    Tessema, A., Abou-El-Sood, H. (2023). “Audit Rotation, Information Asymmetry and the Role of Political Connections: International Evidence.” Meditari Accountancy Research, 31(5), 1352–1385.
44.    Yin, S., Chevapatrakul, T., Yao, K. (2022). “The Causal Effect of Improved Readability of Financial Reporting on Stock Price Crash Risk: Evidence from the Plain Writing Act of 2010.” Economics Letters, 216, Article 110614.