مطالعات حسابداری و حسابرسی

مطالعات حسابداری و حسابرسی

بررسی نقش ظرفیت جذب بر رابطه بین افشای اطلاعات پایداری مبتنی بر تئوری مشروعیت و معیار های اقتصادی عملکرد مالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت اقتصاد و حسابداری، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس ایران
2 استادیار گروه حسابداری، واحد بم، دانشگاه آزاد اسلامی، بم، ایران
10.22034/iaas.2025.236385
چکیده
در شرایط رقابتی جهانی، شرکت‌ها در تلاش هستند تا با کاهش زمان توسعه محصولات جدید به کسب مزایای رقابتی بلندمدت بپردازند. در چنین شرایطی بدست آوردن مزیت رقابتی منوط به افزایش ظرفیت جذب می‌باشد که این امر موجب ایجاد نوآوری بیشتر و افزایش ارزش افزوده اقتصادی می شود. همچنین برای موفقیت بلندمدت شرکت، پایداری شرکتی ضروری به نظر می‌رسد و موجب ایجاد ظرفیت بالقوه برای سرمایه‌گذاران در ایجاد شفافیت و قابلیت اطمینان اطلاعات می‌شود. هدف این پژوهش بررسی نقش ظرفیت جذب بر رابطه بین عملکرد پایداری مبتنی بر تئوری مشروعیت و معیارهای اقتصادی عملکرد مالی در بنگاه­های اقتصادی می‌باشد. پژوهش حاضر از نوع تحقیقات علی (پس‌رویدادی) است که به بررسی رابطه بین دو یا چند متغیر مستقل و یک متغیر وابسته می‌پردازد. جامعه آماری پژوهش، شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره زمانی 1392 تا 1401 است که با استفاده از روش غربالگری، 167 شرکت (1670 سال-شرکت) انتخاب شدند. اطلاعات مورد نیاز پژوهش از طریق مطالعه منابع کتابخانه‌ای گردآوری و برای آزمون فرضیه‌های پژوهش، از روش رگرسیون خطی چندمتغیره استفاده شده است. نتایج تجزیه و تحلیل مدل تجربی نتایج حاصل از تحقیق نشان داد که عملکرد پایداری شرکتی تاثیر مثبت و معناداری بر معیارهای اقتصادی عملکرد مالی (ارزش افزوده اقتصادی و بازار) دارد و همچنین ظرفیت جذب تاثیر مثبت بین عملکرد پایداری شرکتی و معیارهای اقتصادی عملکرد مالی را تقویت می­کند.
کلیدواژه‌ها

1.       آرین پور، آرش. (1397). "مدل عملکرد پایدار کسب و کار در ایران". رساله دکتری رشته حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبائی.
2.       ابطحی، مهدی؛ حسینی خرمی، سید محمد؛ زرین تاج، بهاره. (1399). "تاثیر افشای اطلاعات مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها بر عملکرد مالی و ارزش شرکت‌ها (مطالعه موردی صنعت: سیمان بورس اوراق بهادار تهران)". تحقیق‌های جدید در مدیریت و حسابداری، شماره 43، 1-12.
3.       احمدپور، احمد، فرمانبردار، مریم. (1396). "بررسی رابطه‌ی بین مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها، بی‌طرفانه بودن پیش‌بینی سود هر سهم و کارایی بازار سهام". مطالعات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، 6(24)، 23-38.
4.       ارشادی، مهدی، حاجیها، زهره، صفا، مژگان، مقدم، حسین. (1402). "بررسی تأثیر گزارشگری پایداری بر ایجاد ارزش افزوده بازار توسط شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران با توجه به نقش تعدیلگر عوامل حاکمیت شرکتی". پژوهش های حسابداری و راهبری شرکتی، 3(2), 71-90.
5.       امین، وحید، صالح نژاد، سید حسن. (1399). "تأثیر عملکرد پایداری شرکت بر ارزش افزوده اقتصادی در طی چرخه عمر شرکت". دانش حسابداری مالی، 7(2)، 1-30.
6.       پورغلامی دافچاهی، غلامحسین، صمدی لرگانی، محمود، علی خانی، رضیه، پورعلی، محمدرضا. (1402). "ارزیابی کیفیت افشای پایداری و تاثیر آن بر عملکرد پایداری مبتنی بر تئوری مشروعیت". دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 12(46)، 275-296.
7.       جلیلی، صابر، قیصری، فرزاد. (1393). "بررسی ارتباط بین کیفیت سود و مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکت". فصلنامه دانش حسابرسی، سال 14، شماره 57، 147-170.
8.       حجازی، رضوان، حسینی، عارفه. (1385). "مقایسه رابطه ارزش افزوده بازار و ارزش افزوده اقتصادی با معیارهای حسابداری در بورس اوراق بهادار". پژوهشنامه اقتصادی، 6(23)، 237-262.
9.       حساس یگانه، یحیی، برزگر، قدرت‌اله. (1393). "مبانی نظری مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و پارادایم تحقیقاتی آن در حرفه حسابداری". حسابداری مدیریت، 7(22)، 109-133.
10.   حساس یگانه، یحیی، باباجانی، جعفر، تقوی فر، محمدتقی، آرین پور، آرش. (1397). "مدل عملکرد پایدار کسب و کار در ایران". فصلنامه علمی پژوهشی دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال هفتم، (27)، 181-203.
11.   غیور، سیدمرتضی؛ رجوعی، مرتضی؛ ولی‌زاده مقدم، طاهره، رئیس‌الساداتی، سید فرهاد. (1398). "رابطه مسئولیت اجتماعی با شهرت اخلاقی و ارزش ویژه‌ی برند؛ تحلیل نقش میانجی اعتماد". اخلاق در علوم و فناوری، (14)، 121-128.
12.   کردستانی، غلامرضا؛ قادرزاده، سید کریم، حقیقت، حمید. (1397). "تأثیر افشای مسئولیت اجتماعی بر معیارهای حسابداری، اقتصادی و بازار ارزیابی عملکرد شرکت‌ها". پیشرفت‌های حسابداری، 10(1)، 187-217.
13.   لاریمی، جعفر، نوروزی، محمد، ایمانی خوشخو، امید. (1396). "افشای مسئولیت اجتماعی در عصر بحران مالی". مطالعات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، 6(22)، 70-81.
14.   مجتهدزاده، ویدا؛ حسن زاده، شادی. (۱۳۸۷). "رابطه ارزش افزوده بازار با معیارهای ارزیابی عملکرد مبتنی بر مدلهای اقتصادی و حسابداری". فصلنامه بورس اوراق بهادار، ۲(۱)، ۱۴۷-۱۷۸.
15.   مختاری، حسین. (1399). "تاثیر اندازه شرکت بر رابطه بین مسئولیت اجتماعی و عملکرد اقتصادی شرکت". چشم‌انداز حسابداری و مدیریت، شماره 26، 1-17.
16.   مدرس احمد، عبدالله زاده فرهاد. (۱۳۷۸). مدیریت مالی، جلد دوم، چاپ هفتم، انتشارات شرکت چاپ و نشر بازرگانی.
17.   Akhlaghi Yazdinejad, E., Bazgir, B., Gholampour Heydari, A. A., Safipour Afshar, M., Nourani, H. (2024). “Analysis of life cycle stages and implementation of product life cycle costing in Hormozgan Gas Company”. International Journal of Finance & Managerial Accounting, 9(33), 139-150.
18.   Akhlaghi Yazdinejad, E., Nourani, H. (2023). “The Effect of Managerial Overconfidence on Abnormal Audit Fees with Respect to Stakeholder Equity Mechanisms”. Iranian Journal of Accounting, Auditing and Finance, 7(3), 53-65.
19.   Azizi, S., Sotoudehnejad, F., Akhlaghi Yazdinejad, E. (2023). “Environmental Accounting: An Effort To Develop for Identifying and Ranking Green Accounting Indicators”. International Journal of Finance & Managerial Accounting, 8(30), 309-323.
20.   Carey, P., Liu, L., Qu, W. (2017). “Voluntary corporate social responsibility reporting and financial statement auditing in China”. Journal of Contemporary Accounting & Economics, 13(3), 244-262.
21.   Cohen, W. M., Levinthal, D. A. (1989). “Innovation and learning: the two faces of R & D”. The Economic Journal, 568-596.
22.   Cohen, W. M., Levinthal, D. A. (1990). “Absorptive Capacity: A New Perspective On Learning And Innovation”. Administrative Science Quarterly, 35(1), 128-152.
23.   Dhyanasaridewi, I, Murwaningsari, E., Mayangsari, S. (2024). “The effect of Sustainability Innovation, Proactive Sustainability Strategy, and Digital Transformation on Corporate Sustainability Performance”. Revista de Gestão Social e Ambiental, 18, e05866.
24.   Freeman, R., Mcvea, John. (2001). “A Stakeholder Approach to Strategic Management”. SSRN Electronic Journal.
25.   Freeman, R. E. (1984). Strategic Management: A Stakeholder Approach, Massachusetts: Pitman Publishing, Inc. (نوع منبع: کتاب)
26.   Gonçalves, T. C., Louro, D., Barros, V. (2023). “Can Corporate Sustainability Drive Economic Value Added? Evidence from Larger European Firms”. Journal of Risk and Financial Management, 16(4), 215.
27.   Grant, J. (2008). “Green marketing”. strategic direction, 24, 25-27.
28.   Lacayo, E. (2020). “Corporate social responsibility and corporate financial performance: The focus is on firms’ absorptive capacity for industry research”. International Journal of Management Sciences and Business Research, 7(2).
29.   Lai, Y.L., Lin, F.J., Lin, Y.H. (2015). “Factors Affecting Firms R&D Investment Decisions”. J. Bus. Res, 68, 840–844.
30.   Lee, M.P. (2009). “Does ownership form matter for corporate social responsibility? A longitudinal comparison of environmental performance between public, pri-vate, and joint-venture firms”. Business and Society Review, 114(4), 435–456.
31.   Servaes, H., Tamayo, A. (2013). “The impact of corporate social responsibility on firm value: The role of customer awareness”. Management Science, 59(5), 1045-1061.
32.   Shukla, D., Kumar, S. (2023). “Diversification Experiences and Firm Performance in Knowledge-Intensive Industries: The Moderating Role of Absorptive Capacity”. Management and Organization Review, 19(4), 715-742.
33.   Waddock, S. A., Graves, S. B. (1997). “The corporate social performance-financial performance link”. Strategic Management Journal, 18(4), 303-319.
34.   Wang, H., Choi, J. (2013). “A new look at the corporate social–financial performance relationship: The moderating roles of temporal and interdomain consistency in corporate social performance”. Journal of Management, 39(2), 416-441.
35.   Wang, Z., Sarkis, J. (2017). “Corporate social responsibility governance, outcomes, and financial Performance”. Journal of Cleaner Production, 162, 1607-1616.
36.   Wheeler, Fred, Neale, Bill, Kowalski, Tadeusz, Steve, Letza. (2002). “The efficiency of the Warsaw Stock Exchange : the first few years 1991-1996”. Economics and Business Review, 2, 37-58.
37.   Engida, T. G. et al. (2018). “Measuring corporate sustainability performance- the case of Eropean food and beverage companies”.
38.   Ahi, P., Searcy, C., Jaber, M. (2018). “A Quantitative Approach for Assessing Sustainability Performance of Corporation”. Journal of Ecological Economics, 336-343