مطالعات حسابداری و حسابرسی

مطالعات حسابداری و حسابرسی

تاثیر محافظه‌کاری حسابرس بر رابطه میان خوانایی گزارشگری مالی و قیمت­گذاری نادرست سهام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران
10.22034/iaas.2025.236384
چکیده
هدف: پژوهش حاضر در پی ردیابی تاثیر محافظه‌کاری حسابرس بر رابطه میان خوانایی گزارشگری مالی و قیمت‌گذاری نادرست سهام شرکت­ها است.
روش: در این راستا  نمونه­ای مشتمل بر 127 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در طول سال­های 1391-1400 انتخاب و در نهایت فرضیه‌های پژوهش با کمک آزمون رگرسیون خطی چندگانه مبتنی بر داده‌های تابلویی آزمون شد(از آنجا که داده­های سال 1400 در محاسبات قیمت­گذاری نادرست سهام استفاده شد، نهایتا از 9 دوره در آزمون‌های آماری استفاده شده است). برای سنجش قیمت­گذاری نادرست سهام از مدل 5 عاملی پانتزالیس و پارک(2013)، برای ارزیابی خوانایی گزارشگری مالی از شاخص فوگ و نهایتا برای سنجش محافظه­کاری حسابرس از مدل نوین چونگ و همکاران(2003) که بسط مدل محافظه­کاری باسو(1997) است، استفاده شد.
یافته‌ها: مشاهده گردید که میان خوانایی گزارشگری مالی و قیمت­گذاری نادرست سهام رابطه معکوس و معناداری وجود دارد، همچنین محافظه‌کاری حسابرس رابطه میان خوانایی گزارشگری مالی و قیمت­گذاری نادرست سهام را تقویت می‌کند.
نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر مدارک سودمندی فراهم آورد که با بهره‌گیری بهتر از خوانایی گزارشگری مالی می­توان قیمت­گذاری نادرست سهام را کاهش داد و جامعه حسابرسان در این رابطه نقش مهمی را ایفا می­نمایند.
کلیدواژه‌ها

1.       احمدی، آمنه، قائمی، محمدحسین.(1397) "مدیریت سود واقعی و خوانایی گزارشگری مالی". پژوهش­های کاربردی در گزارشگری مالی. دوره(7)، شماره(13)، صص45-72.
2.       بادآورنهندی، یونس؛ سرافراز، الهه (1397) "ارتباط بین قیمت‌گذاری نادرست سهام و میزان سرمایه‌گذاری‌های شرکت با تأکید بر نقش محدودیت‌های مالی و افق زمانی سرمایه‌گذاری سهامداران". دانش مالی تحلیل اوراق بهادار. شماره (37).119-137.
3.       باقری ازغندی، ابوطالب؛ حصارزاده، رضا؛ عباس­زاده، محمدرضا.(1397)، "خوانایی صورت­های مالی و حساسیت سرمایه­گذاران به استفاده از اطلاعات حسابداری". چشم­انداز مدیریت مالی، دوره(8)، شماره(3)، صص87-103.
4.       حاجیها، زهره؛ چناری، حسن. (1402). "تأثیر قابلیت مقایسه حسابداری بر کیفیت گزارشگری مالی با تأکید بر کیفیت حسابرسی". قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابداری و حسابرسی،2(5)، 87-106.
5.       دانشور، هادی؛ برادران حسن­زاده(1398) "تاثیر محافظه‌کاری  حسابرس بر ارزش شرکت". هفدهمین همایش ملی حسابداری ایران. دانشگاه پردیس قم. ایران.
6.       رضایی پیته نوعی، یاسر، صفری گرایلی، مهدی.(1397) "خوانایی گزارشگری مالی و احتمال گزارشگری متقلبانه". پژوهش­های حسابداری مالی، شماره(38)، صص43-58.
7.       فروغی، داریوش؛ فروغی ابری، میثم؛ کاظمی، ایرج(1399) "تاثیر ریسک برآورد خطر ورشکستگی بر محافظه‌کاری  حسابرس". دانش حسابداری. شماره(42)، صص67-97.
8.       قربانی، بهزاد؛ پورطاهر اقدام، فرزانه؛ رهنمای رودپشتی، فریدون(1401) "تاثیر محافظه‌کاری  حسابرس و وجود عدم قطعیت سیاست­های اقتصادی بر کیفیت سود". قضاوت و تصمیم­گیری در حسابداری و حسابرسی. شماره(2)، صص1-25.
9.       میر، فاطمه؛ دستگیر، محسن؛ دائی کریم زاده، سعید. (1400). "سنجش پایداری و توانایی اجزاء نقدی و تعهدی سود در پیش بینی سود سال آتی، تحت شرایط محافظه کاری و رقابت در بازار محصول". دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت10(39)، 171-185.
10.   مهرانی، ساسان؛ سیدی، سیدجلال. (1392). "بررسی تاثیر مالیات بر درآمد و حسابداری محافظه‌کارانه بر اجتناب مالیاتی شرکت‌ها". دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت.3(10)، 13-34.
11.  وفادار، عباس؛ دادبه، فاطمه. (1395). "کتاب جلد حسابرسی بر اساس استانداردهای حسابداری ایران"، انتشارات کیومرث.
12.   وقفی، سیدحسام؛ اشکوه، آزاده(1400) "بررسی تاثیر عدم تقارن اطلاعاتی بر قیمت‌گذاری نادرست سهام با تاکید بر نقش ارتباط سیاسی شرکت". پیشرفت­های حسابداری، دانشگاه شیراز، دوره(13)، شماره(2)، صص325-358.
13.   یوسفوند، داود؛ محمدی، محمد؛ یوسفوند، ذبیح الله. (1400). "بررسی تاثیر خوانایی گزارشگری مالی بر اجتناب مالیاتی و کیفیت اقلام تعهدی". مطالعات حسابداری و حسابرسی. انجمن حسابداری ایران، 10(39)، 111-126.
14.   Al Ani, M. K., & Chong, H. G. (2021). "Interplay between Accounting Conservatism, Auditing Conservatism and Quality of Earnings in Oman". International Journal of Economics, Management and Accounting, 29(1), 167–205. Retrieved from https://journals.iium.edu.my/enmjournal/index.php/enmj/article/view/827.
15.   Aldoseri, M. M, Melegy, M. M. A. (2023) "Readability of Annual Financial Reports, Information Efficiency, andStock Liquidity: Practical Guides From the Saudi Business Environment". Information Sciences Letters An International Journal. Inf. Sci. Lett. 12, No. 2, 813-821.
16.   Basu, S., (1997), "The Conservatism Principle and the Asymmetric Timeliness of Earnings", Journal of Accounting and Economics 24(1), PP. 3-37.
17.   Chi, J. and Gupta, M., (2009). "Over valution and earning managment". Journal of Banking and Finance, 33(9),pp.1652-1663.
18.    Chung, R, M Firth, JB Kim(2003) "Auditor conservatism and reported earnings" Accounting and Business Research.33(1), 328-341.
19.   Chy, M., & Hope, O.-K. (2021). "Real effects of auditor conservatism". Review of Accounting Studies, 26, 730–771. https://doi.org/10.1007/s11142-020-09568-3
20.   Elshafie, E. (2022), "The impact of reducing reporting requirements on audit quality, auditor effort and auditor conservatism", Accounting Research Journal, Vol. 35 No. 6, pp. 756-776. https://doi.org/10.1108/ARJ-12-2020-0382
21.   Fafatas, S.A. (2010), "Auditor conservatism following audit failures", Managerial Auditing Journal, Vol. 25 No. 7, pp. 639-658. https://doi.org/10.1108/02686901011061333
22.    Lennox, CS, A Kausar(2017) Estimation risk and auditor conservatism - Review of Accounting Studies 22(1),185–216.
24.   Aiyabei, Job Cheruiyot(2021) "Effect of Financial Statement InformationonIdiosyncraticVolatilityofStockReturnsamongListedFirmsinKenya".URIhttp://localhost/xmlui/handle/123456789/5530.
25.   Mehmood, W., Mohd-Rashid, R. and Ahmad, A.H. (2020), "Impact of pricing mechanism on IPOoversubscription: evidence from Pakistan stock exchange", Pacific Accounting Review,32(2), 1-16.
26.   Pantzalis, C. Park, J, C. (2013) “Agency Costs and Equity Mispricing”. www.ssrn.com.pp1-40.
27.   Peng, E.Y. Yan, A. Yan, M.(2016). "Accounting Accruals, HeterogeneousInvestorbeliefs,andStockReturns"ournalofFinancialStability(2016),http://dx.doi.org/10.1016/j.jfs.2016.04.011.
28.   R Chung, M Firth, JB Kim (2003) “Auditor conservatism and reported earnings”.  Accounting and Business Research, 33(1), 19-32.
29.   Rahman, D, Muhammad K., Muhammad Jahangir A., Barry O. 2023. "Does product market competition influence annual report readability? Accounting and Business Research".27(2). 220-231. https://doi.org/10.1080/00014788.2023.2165031 .
30.   Seifzadeh, M., Salehi, M., Abedini, B. and Ranjbar, M.H. 2021."The relationship between management characteristics and financial statement readability", EuroMed Journal of Business, 16(1), 108-126. https://doi.org/10.1108/EMJB-12-2019-0146.
31.   Shen, F., Guo, Q., Liang, H. and Liu, Z. (2022), "Responses in divergence of opinion to earnings announcements: evidence from American depository receipts", International Journal of Managerial Finance, 1(10) 532-558.https://doi.org/10.1108/IJMF-08-2021-0375
32.   Thuy, C.T.M.; Khuong, N.V.; Canh, N.T.; Liem, N.T.(2022) "Corporate Social Responsibility Disclosure and Financial Performance: The Mediating Role of Financial Statement Comparability". Sustainability 2021, 13, 10077. https:// doi.org/10.3390/su131810077
33.   Xu, H., Pham, T.H. and Dao, M. (2020), "Annual report readability and trade credit", Review of Accounting and Finance. 19?(3), 363-385. https://doi.org/10.1108/RAF-10-2019-0221.
34.   Yin, S, T Chevapatrakul, K Yao (2022)"The causal effect of improved readability of financial reporting on stock price crash risk: Evidence from the Plain Writing Act of 2010". Economics Letters.1(26). 547-560.
35.   Yu,Z. (2022) "Financial Report Readability and Accounting Conservatism. Marilyn Davies College of Business, University Houston Downtown, Houston, TX 77002, USARisk Financial Manag. 2022, 15(10), 454.