مطالعات حسابداری و حسابرسی

مطالعات حسابداری و حسابرسی

بسترها و راهبردهای موثر در بودجه‌ریزی مبتنی برعملکرد پیامدمحور: برای دستگاه های اجرایی در اقلیم کردستان عراق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 دانشیار گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
10.22034/iaas.2024.211391
چکیده
هدف: بودجه‌ریزی عملکرد پیامدمحور به‌عنوان یک سیستم مدیریت بودجه‌ای به تدوین و ادغام برنامه‌های راهبردی چندساله، ارزیابی ریسک مالی، برنامه‌ریزی سیاست‌ها، چرخه بودجه بخش عمومی، چرخه بودجه برنامه‌ای، توجه به مسئولیت‌های اجتماعی و مشارکت ذی‌نفعان کمک شایانی می‌نماید. پژوهش حاضر در تلاش است با اتکا بر ادبیات موجود و با روش زمینه بنیان چندوجهی، بسترها و راهبردهای مؤثر در بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد پیامد محور بخش عمومی اقلیم کردستان عراق را احصاء نماید.
روش­شناسی: روش پژوهش حاضر از نوع زمینه بنیان چندوجهی است که جامعه آماری آن متشکل از خبرگان حوزه مالیه عمومی، اساتید خبره مدیریت دولتی و ذی‌حسابان دستگاه‌های اجرایی در اقلیم کردستان عراق می‌باشند. همچنین از روش نمونه‌گیری ترکیبی هدفمند برای رسیدن به اشباع نظری و صحه‌گذاری یافته‌های پژوهش با ادبیات موجود استفاده‌شده است که در همین راستا 16 مصاحبه نیمه ساختاریافته صورت پذیرفته است.
نتایج: یافته‌های پژوهش نشان داد، بسترها و راهبردهای مؤثر بر بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد پیامد محور شامل: راهبردهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی (24 شاخص)، اصلاحات فنی و ساختاری (22 شاخص)، اصلاحات اقتصادی (18 شاخص)، تقویت دانش و مهارت نیروی انسانی در سطوح مختلف (11 شاخص)، فراهم نمودن بستر قانونی و نظارتی (11 شاخص) تبیین گردید.
کلیدواژه‌ها

  1. آذر، عادل، امینی،محمدرضا، احمدی،پرویز.(1392). "مدل بودجه‌ریزی بر مبنای عملکرد استوار فازی رویکردی در مدیریت خطرپذیری تخصیص بودجه"، پژوهش های مدیریت در ایران (مدرس علوم انسانی)، دوره17 ش ۴، صص39-25.
  2. اعتباریان،اکبر، عماد زاده،مصطفی، روحانی،علی.(1392). "بررسی نقش اطلاعات حسابداری در بودجه و بودجه‌ریزی"، پژوهش حسابداری،10(3)،صص105-89.

3.       ایرنا، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران.(1399). "بودجه ۲۰۲۱ عراق، نگران‌کننده و شوکه آور"، https://www.irna.ir/news/84188640.

4.       الماسی، حسن (1389). مدیریت بودجه‌ریزی دولتی در ایران، تهران، مؤسسه نشر کلمه.

  1. بابایی، جمشید. (1385 )."تحلیل ساختار و فرایند بودجه‌ریزی در ناجا با رویکرد نظام‌مند"، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه امام حسین.
  2. پناهی، علی .(1386). بودجه‌ریزی عملیاتی (در نظریه و عمل) ، دفتر مطالعات برنامه‌وبودجه مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ایران، چاپ اول.
  3. پور غفار، جواد ؛ محمد زاده سالطه، حیدر؛ زینالی, مهدی؛ مهرانی، ساسان.(1401). "الگوی بودجه‌ریزی بر مبنای عملکرد با رویکرد گزارشگری مالی بهنگام در بخش عمومی ایران". دو فصلنامه علمی حسابداری دولتی،8(16)،صص36-21.
  4. تولایی، روح اله، سلگی،محمد، نظری، محمدرضا.(1399). "بررسی تطبیقی نظام بودجه‌ریزی بخش عمومی با بودجه‌ریزی بر مبنای عملکرد"، پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالی، سال اول، ش3،صص107-73.
  5. جودکی چگنی، زهرا و باغومیان، رافیک .(1401). "پارادایم تفسیرگرایی در حسابداری مدیریت: تعامل گرایی نمادین و ساختارگرایی"، مطالعات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، 11(44: 53-68.
  6. جعفر نیا، زهره، جاهد، حسینعلی. (1394). "شناسایی موانع استقرار بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد در وزارت امور اقتصادی و دارایی"، مجله اقتصادی، ش 4( 3) صص40-25.
  7. حسن‌آبادی، محمد و نجار صراف رضا، علی.(1386). مدل جامع نظام بودجه‌ریزی عملیاتی، مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران، تهران.
  8. سرهرودی، سپهر؛ عالم تبریز، اکبر و قاسمی، احمدرضا .(1402)." ارائه و تبیین مدل قیمت گذاری اوراق منفعت"مطالعات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، 12(45): 5-22.
  9. صمیمی، سعید. (1402)." الگوی محدود سازی انحصارگرایی و ویژگی های منفی ماکیاولیسم حسابرسان در پرتو تئوری انتقادی"،دانش حسابداری مالی، 10(2): 185-215.
  10. صمیمی، سعید. (1402). "خاستگاه حسابرس مسئول در پرتو تضاد شناختی مسئولیت های حسابرسان: کاربست زمینه بنیان در همگرایی انتظارات"، بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی، 30(3)، 30-26.
  11. مشایخی، بیتا؛ عبد زاده کنفی، محمد و امید فرجی. (1393). "بررسی امکان‌سنجی طراحی و استقرار بودجه‌ریزی عملیاتی در دانشگاه‌های دولتی ایران: (مطالعه موردی دانشگاه تهران)"، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 3 (9)،صص42-15.
  12. همتی، حسن؛ ملکیان کله بستی، اسفندیار وکامیابی، یحیی .(1400). "ارائه الگوی ویژگی‌های حرفه‌ای گرایی حسابداری مدیریت مبتنی بر قضاوت اخلاقی"، مطالعات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، 10(39):20-5.

17.   Amini ,M  ,Adel Azar , Eskandari,H ,Peter F.W .(2021). “A generalized fuzzy Multiple-Layer NDEA: An application to performance-based budgeting”. Applied Soft Computing. https://doi.org/10.1016/j.asoc.2020.106984.

  1. Amirkhani ,T. Aghaz ,Asal .,  Sheikh , .(2020). “An implementation model of perfor mance-based budgeting: Evidence from the Iranian healthcare sector”. International Journal of Productivity and Performance Management.69(2).pp12-29. 
  2. Chong ,Law ,M.(2016). “The effect of a budget-based incentive compensation scheme on job performance: The mediating role of trust-in-supervisor and organizational commitment”. Journal of Accounting & Organizational Change, 12(4).
  3. Candreva, P. J. (2017). “National Defense Budgeting and Financial Management: Policy & Practice. IAP. Outcome-based Performance Budgeting in German and Dutch Local Government”, New York.
  4. Henk J. Ter Bogt Jan Van HeldenBerend Van Der Kolk.(2015). “Challenging the NPM Ideas About PerformanceManagement: Selectivity and Differentiation in OutcomeOriented Performance Budgeting”, Financial Accountability & Manag ement,V 31, Issue 3.
  5. Herzog R, J. .(2019). “Performance budgeting: Descriptive, allegorical, mythical, and idealistic. International Journal of Organization Theory & Behavior”.9(1). https://doi.org/ 10.1108/ IJOTB-09-01-2006-B003.

23.   Jalali Aliabadi, F.Mashayekhi, B. and Gal, G. .(2019)."Budget preparers’ perceptions and performance-based budgeting implementation: The case of Iranian public universities and research institutes", Journal of Public Budgeting, Accounting & Financial Management, 31(1), pp. 137-156.

24.   Kong. D, (2007). “Performance-Based Budgeting: the usexperience”, Journal of Public organization review, 16(120),pp55-69.

25.   Lu,YI .(2007). “Performance Budgeting: The Perspective of State Agencies”. Public Budgeting & Finance,27(4), pp36-56.

26.   Melkers, Julia E.Katherine G.Willoughby.(2002).”Budgeters' Views of State Performance-Budgeting Systems: Distinctions across Branches”. Public Administration Review, 61(1), pp40-56.

27.   Mauro, S. G et al., New Public Management between reality and illusion: Analysing the validity of performance-based budgeting, The British Accounting Review, https://doi.org/10. 1016/j.bar. 2019.02. 007Ghiyasi ,.(2018). “Performance assessment and capital budgeting based on performance”, Benchmarking: An International Journal, 25(6).

28.   Park, J. H.(2019).“Does Citizen Participation Matter to Performance-based Budg eting?”, Public Performance & Management Review, 42(2), PP 280-304. [DOI:10.1080/15309576 .2018].

29.   Pakmaram, A., Esg, K., Koshteli, H. B., & Khalili, M. (2012). “Identifying and prioritizing effective factors in the performance based budgeting in telecommunications company with TOPSIS method”, African Journal of Business Management, 6(24), pp7344-7353.

30.   Philip G. Joyce(2010), “Using performance measures for budgeting: A new beat, or is it the same old tune?”. New Directions for Evaluation,75(3).https://doi. Org/10.1002/ev.1079.

31.   Reichard,C,. , Helden Suwanda,D,. Moenek, R,. Lukman, S,. Syaifullah,M.(2021). “The Implementation of Performance-Based Budgeting Through A Money Follow Program in Impressing Budget Corruption”, Jurnal Ilmiah Universitas Batanghari Jamb, , 21(2), Juli 2021, pp871-878

32.   Wang, X .(2002). “Performance Measurement in Budgeting: A Study of County Governments”, Public Budgeting & Finance, 20(3), pp150-172.

Teddlie C, Yu F. (2007). “Mixed methods sampling a typology with