1
دانشیار گروه حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2
دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
10.22034/iaas.2024.197481
چکیده
کیفیت حسابرسی بخش مهمی از سیستم افشای اطلاعات است که بهطور مستقیم بر کیفیت گزارشگری مالی تأثیر میگذارد و منجر به تصمیمات و اقدامات ذینفعان میشود. با توجه به آنکه در عمل، حسابرسی یک شرکت بر عهده یک تیم حسابرسی، از جمله شرکای مؤسسات حسابرسی که مسئولیت امضای گزارشات حسابرسی را بر عهده دارند، میباشد و همچنین، بهدلیل کوچک بودن و شریک محور بودن اغلب مؤسسات حسابرسی در ایران، بررسی ویژگیهای فردی شرکا بهعنوان اشخاص اثرگذار بر کیفیت حسابرسی و اعتبار مؤسسات حسابرسی حائز اهمیت است. بدینمنظور، تنوع ویژگیهای فردی شرکای حسابرسی شامل جنسیت، میزان تحصیلات، میزان تجربه و ماندگاری ایشان در مؤسسه بر سه عامل تعیینکننده کیفیت حسابرسی شامل ارائه اظهارنظر تعدیلشده حسابرسی بر صورتهای مالی، تجدید ارائه صورتهای مالی و اقلام تعهدی اختیاری شرکت مورد بررسی قرار گرفت.
تحلیلهای آماری پژوهش بر اساس دادههای استخراج شده از 119 شرکت پذیرفتهشده در بورس اوراقبهادار تهران، در بازه زمانی سالهای 1396 تا 1400 انجام گردید و در مجموع 595 سال-شرکت مورد بررسی قرار گرفت و بهمنظور آزمون فرضیههای پژوهش از رگرسیون چند متغیره استفاده شد. بر اساس یافتههای این پژوهش، تنوع ویژگیهای فردی شرکای مؤسسات حسابرسی تأثیر معکوس و معناداری بر ارائه اظهارنظر تعدیلنشده بر صورتهای مالی، تجدید ارائه صورتهای مالی و میزان مدیریت سود شرکتهای مورد رسیدگی (اقلام تعهدی اختیاری) دارد. همچینن، بهطور کلی تنوع ویژگیهای شرکای مؤسسات حسابرسی تأثیر مثبت (منفی) و معناداری بر (عدم) کیفیت حسابرسی دارد.
احمدزاده، طه، خیراللهی، فرشید، شاهویسی، فرهاد، طاهر آبادی، علیاصغر. (1396). "بررسی رابطه بین ابعاد شخصیتی و نوع جنسیت با رفتارهای کاهنده کیفیت حسابرسی".حسابداری سلامت، 6(2)، 1-23.
بستانیان، جواد. (1387). "قضاوت حرفهای در حسابرسی"، رساله دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی.
حسنپور، شیوا؛ جانجانی، رضا. (1391). "گزینش الگویی کارآمد برای پیشبینی سود بر اساس مقایسه الگویهای مربوط". مطالعات تجربی حسابداری مالی، (9)11، 191-151.
ساریخانی، نصیبه؛ برزگر، الهه (1395). "بررسی رابطه بین کیفیت حسابرسی و ارائه صورتهای مالی ناشی از مدیریت سود و مدیریت وجه نقد در شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراقبهادار تهران"، 8(2)، 131-103.
صفرزاده، محمدحسین، سجادی، سید حسین، شعبانی، محیا. (1399). "تأثیر تیپ شخصیتی بر کیفیت حسابرسی (مطالعه موردی: حسابرسان دیوان محاسبات ایران) ". دوفصلنامه علمی حسابداری دولتی، 6(2) ، 145-154.
لطیفی، علی، جهانشاد، آزیتا (1398). "تأثیر کیفیت حسابرسی و مدیریت سود تعهدی و واقعی بر تجدید ارائه صورتهای مالی"، تحقیقات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، 44(11)، 63-90.
نادری، سپیده؛ بنی طالبی دهکردی، بهاره؛ غضنفری، احمد. (1395). "بررسی تأثیر تیپهای شخصیتی A، B، C و D حسابرسان بر محتوای گزارش حسابرسی"، فصلنامه دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 5(2)، 86-71.
نمازی، محمد؛ بایزیدی، انور؛ جبار زاده کنگرلویی، سعید؛ (1390). "بررسی رابطه بین کیفیت حسابرسی و مدیریت سود شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراقبهادار تهران"، فصلنامه علمی پژوهشی تحقیقات حسابداری و حسابرسی، انجمن حسابداری ایران، سال سوم، بهار 1390، شماره 9.
نیکخواهآزاد، علی. (1388). بیانیه مفاهیم بنیادی حسابرسی. چاپ سوم، تهران: انتشارات سازمان حسابرسی.
Athavale, M., Guo, Z., Meng, Y., Zhang, T. (2022). "Diversity of signing auditors and audit quality: Evidence from capital market in China". International Review of Economics and Finance, 78, 554–571.
Chang, J. Sun, H. (2009). "Crossed-listed foreign firms' earnings informativeness, earnings management and disclosures of corporate governance information under SOX". The International Journal of Accounting, 44(2), 1-32.
DeAngelo, L. E. (1981). "Auditor independence, ‘low balling’ and disclosure regulation". Journal of Accounting and Economics, 3(2), 113–127.
DeFond, M. L., & Zhang, J. (2014). "A review of archival auditing research". Journal of Accounting and Economics, 58(2), 275–326.
Deng, M., Melumad, N., & Shibano, T. (2012). "Auditors’ liability, investments, and capital markets": A potential unintended consequence of the Sarbanes-Oxley Act.
Eilifsen, A., and W. F. Messier. (2000). "The Incidence and Detection of Misstatements: A Review and Integration of Archival Research". Journal of Accounting Literature, 19, 1-43.
Francis, J. (1984). "The effect of audit firm size on audit prices: A study of the Australia market". Journal of Accounting and Economics, 8(6), 133–151.
Guan, Y., Su, L. N., Wu, D., & Yang, Z. (2016). "Do school ties between auditors and client executives influence audit outcomes? " Journal of Accounting and Economics, 61(2), 506–525.
Gul, F. A., Wu, D., & Yang, Z. (2013). "Do individual auditors affect audit quality? Evidence from archival data". The Accounting Review, 88(6), 1993–2023.
He, X., Pittman, J. A., Rui, O. M., & Wu, D. (2017). "Do social ties between external auditors and audit committee members affect audit quality? " The Accounting Review, 92(5), 61–87.
Ittonen, K., & Trønnes, P. C. (2014). "Benefits and costs of appointing joint audit engagement partners". Auditing: A Journal of Practice & Theory, 34(3), 23–46.
Kothari, S., Leone, A., & Wasley, C. (2005). "Performance matched discretionary accrual measures". Journal of Accounting and Economics, 39(1), 163–197.
Kristof-Brown, A & Zimmerman, R & Johnson, E. (2005). "Consequences of Individual's Fit at Work: A Meta-Analysis of Person-Job, PersonOrganization, Person-Group, and Person-Supervisor Fit". Personnel Psychology. (58) 2:281-342.
Knechel, R. W., Vanstraelen, A., & Zerni, M. (2015). "Does the identity of engagement partners matter? An analysis of audit partner reporting decisions". Contemporary Accounting Research, 32(4), 1443–1478.
Lennox, C., Li, B., (2012). "The consequences of protecting audit partners’ personal assets from the threat of liability". Journal of Accounting and Economics, 54(1), 154-173.
Lopes, P. (2018). "Audit Quality and Earnings Management: Evidence from Portugal". Athens Journal of Business & Economics, 4(2), 179-192.
MohammadRezaei, F., Faraji, O., & Heidary, Z. (2021). "Audit Partner Quality, Audit Opinions and Restatements: Evidence from Iran". International Journal of Disclosure and Governance, 18(4):106-119.
Mughal, A., Tao, Q., Sun, Y., & Xiang, X. (2021). "Earnings management at target firms and the acquirers’ performance". International Review of Economics & Finance, 75(3), 384–404.
Wallace, Wanda A (1953), "Economic role of the audit in free and regulated markets: auditing monographs".
Wang, Yanyan and Yu, Lisheng and Zhao, Yuping. (2015). "The Association between Audit-Partner Quality and Engagement Quality: Evidence from Financial Report Misstatements". International Review of Economics and Finance, 78, 554–571.
Zhao, Y., Xu, N., Zhou, D., & Chan, K. C. (2020). "Audit partner rotation and negative information hoarding: Evidence from China". forthcoming: Accounting and Finance.