مطالعات حسابداری و حسابرسی

مطالعات حسابداری و حسابرسی

بررسی تأثیر ویژگی‌های شخصیتی و هوش هیجانی بر ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
الهام اشعری 1
روشنک خدابخش 2
ساناز خمامی 3
1 کارشناسی ارشد روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا
2 گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.
3 محقق پسا دکتری روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه الزهرا
10.22034/iaas.2022.161718
چکیده
هدف: امروزه گزینه‌های مختلف سرمایه‌گذاری در بازار در دسترس است و سرمایه‌گذاران همیشه گزینه سرمایه‌گذاری را ترجیح می‌دهند که متناسب با ویژگی‌های شخصیتی آن‌ها، ترجیحات ریسک و بازدهی مورد انتظارشان باشد. همچنین تحمل ریسک تحت تأثیر ویژگی‌های شخصیتی و هوش هیجانی سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرد. بدین ترتیب، مطالعه حاضر به رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی، هوش هیجانی و تحمل ریسک می‌پردازد. روش: پژوهش حاضر از روش تحقیق کمی بوده و طرح پژوهش از نوع همبستگی می‌باشد. این تحقیق از نوع توصیفی – قیاسی با تاکید بر تحلیل ساختاری و بر اساس هدف از نوع کاربردی می‌باشد. داده‌ها از 200 سرمایه‌گذار بورس اوراق بهادار از طریق پرسشنامه آنلاین جمع‌آوری گردید. یافته‌ها: نتایج حاصل از آزمون فرضیات نشان داد که تمامی بارهای عاملی شاخص‌ها بالای 5/0 می باشند و بارعاملی شاخص ها، مطلوب است. بر اساس نتایج به دست آمده از تحلیل مدل پژوهش مشخص گردید بین هوش هیجانی و ادارک ریسک و هوش هیجانی و تمایل به ریسک رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین ارتباط مثبت و معنادار ویژگی‌های شخصیتی و ادراک ریسک و تمایل به ریسک مورد تأیید قرار گرفت. شواهدی مبنی‌بر وجود نقش تعدیلی از ویژگی‌های شخصیتی در ارتباط بین هوش هیجانی با میزان ریسک‌پذیری یافت نشد. نتیجه‌گیری: یافته‌های حاصل از پژوهش حاضر می‌تواند برای سرمایه‌گذاران بسیار حائز اهیمت باشد تا با اطلاع از ویژگی‌های شخصیتی و هوش هیجانی به بالاترین صرف ریسک دست یابند.
کلیدواژه‌ها
هوش هیجانی
ویژگی‌های شخصیتی
مالی رفتاری و ریسک‌پذیری
  1. ابزاری، مهدی؛ صمدی، سعید؛ و تیموری، هادی، (1387). "بررسی عوامل مؤثر بر سرمایه گذاری در سهام در بورس اوراق (مطالعه موردی :بورس اوراق بهاردار منطقه ای اصفهان)"، نشریه جستارهای اقتصادی، 5 (10)، 137تا 162.
  2. آقایی، محمد علی؛ و مختاریان، امید، (1383). "بررسی عوامل مؤثر بر تصمیم گیری سرمایه گذاران در بورس اوراق بهادار تهران". بررسی‌های حسابداری و حسابرسی. 36 (2)، 3 تا 25.
  3. بیات، علی؛ و آب چر، بهجت، (1394). "ارتباط بین الگوهای تصمیم گیری و انتظارات سرمایه گذاران از ریسک و بازده سرمایه گذاری در بازارهای مالی بر اساس مدل مارکویتز"، فصلنامه علمی و پژوهشی دانش سرمایه گذاری، 4 (16)، 190تا 173.
  4. پمپین، میشل ام. (1394). "دانش مالی رفتاری و مدیریت دارایی" (مترجم احمد بدری). تهران:کیهان.
  5. تهرانی، رضا؛ طالب نیا، قدرت ا...؛ و جلیلی، صابر، (1385)." ارزیابی میزان اتکاء معامله گران بورس اوراق بهارار تهران به اطلاعات حسابداری غیر حسابداری در تصمیمات سرمایه گذاری". تحقیقات مالی. 21 (2): 46تا 27.
  6. جوکار، حامد؛ شایسته‌واردی، سیده؛ علامه‌حائری، فریدالدین؛ و شریفی‌رنانی، حسین، (1393). "بررسی تأثیر ویژگی‌های شخصیتی بر ریسک‌گریزی سرمایه‌گذاران (مطالعه موردی: بازار ورس اوراق بهادار تهران)". اولین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، حسابداری و اقتصاد (ICMAE2015) مؤسسه بین‌المللی علوم و فناوری حکیم عرفی، شیراز، ایران.
  7. حبیبی، آرش؛ و  عدن‌ور، مریم، (1396). "مدل‌یابی معادلات ساختاری و تحلیل عاملی (آموزش کاربردی نرم‌افزار LISREL)". سازمان انتشارات جهاد دانشگاهی. تهران
  8. دارابی، رویا؛ سرایی، سمیرا؛ و تقوی، فاطمه، (1400). تاثیر عدم اطمینان سیاست اقتصادی با استفاده از معیارهای ریسک مالی و ریسک اقتصادی بر ریسک سقوط سهام. مطالعات حسابداری و حسابرسی. انجمن حسابداری ایران، 10 (40)، 47-62.
  9. دولو، مریم؛ جوادیان، بهاره؛ و بسطامی، فاطمه، (1400). زمانبندی بالاترین قیمت 52 هفته و بازده مقطعی سهام. مطالعات حسابداری و حسابرسی. انجمن حسابداری ایران، 10 (39)، 21-34.
  10. راعی، رضا؛ و فلاح پور، سعید، (1383). "رفتاری رویکردی متفاوت در حوزه مالی". پژوهش های مالی. 6 (2): 106 تا 77.
  11. صراف، فاطمه؛ هاشمی‌نژاد، شبنم؛ و سودی، گیتا، (1400). نوسان‌پذیری بازار، تمایلات سرمایه گذاران و استراتژی مومنتوم. مطالعات حسابداری و حسابرسی. انجمن حسابداری ایران، 10 (38)، 53-68.
  12. قاسمی، وحید، (1390). "برآورد حجم بهینه نمونه در مدل های معادله ساختاری و ارزیابی کفایت آن برای پژوهشگران اجتماعی". مجله جامعه شناسی ایران. 12 (4): 138 تا 161.
  13. قدر دان، احسان؛ همتیان، ام‌البنین؛ و مقدم، عبدوالکریم، (1400). بررسی نقش بازده سهام بر دقت پیش بینی های مدیریت با تعدیل کنندگی عدم تقارن اطلاعاتی. مطالعات حسابداری و حسابرسی. انجمن حسابداری ایران، 10 (40)، 80_63
  14. کنجکاو منفرد، امیررضا؛ فتحی، سعید؛ و رنجبریان، بهرام، (1395). بررسی نقش متغیرهای روانشناختی و آگاهی بر تمایل به سرمایه‌گذاری با تاکید بر نقش واسطه ریسک ادراک شده. فصلنامه دانش مالی تحلیل اوراق بهادار، 9 (30): 15تا 2
  15. گلمن، دانیل (1392). هوش هیجانی (ترجمه غلامحسین خانقایی). تهران: نسل نواندیش.
  16. لاری دشت بیاض، محمود؛ محمدی، شعبان؛و معین نژاد، بهراد، (1396). "تاثیر هوش هیجانی بر عملکرد سبد سهام سرمایه گذار". پژوهش‌های نوین در حسابداری و حسابرسی. 1(3): 119تا99.
  17. مرادی، جواد؛ و ایزدی، منصوره، (1394)." بررسی تأثیر سواد مالی سرمایه گذاران بر تصمیم سرمایه گذاری در اوراق بهادار". فصلنامه دانش سرمایه گذاری. 4 (13)، 149تا
  18. ناطق، احمد؛ و زینبی، ناصر، (1400). "تاثیر ویژگی های شخصیتی بر ادراک ریسک سرمایه گذاران بورس اوراق بهادار ؛ تحلیل نقش میانجی تمایل به ریسک". مجله پیشرفت‌های حسابداری و سرمایه‌گذاری، 2(4): 33تا 54.
  19. هومن، حیدرعلى، (1384). "مدلیابى معادلات ساختارى با کاربرد نرمافزار لیزرل". تهران. سمت.
  20. وکیلی فرد، حمیدرضا؛ فروغ نژاد، حیدر؛ و خوشنود، حیدر، (1392). "ارزیابی رفتار سرمایه گذاران در بورس اوراق بهادار تهران با روش فرایند تحلیل شبکه ای". فصلنامه علمی پژوهشی مدیریت دارایی و تأمین مالی. 1 (2): 34 تا19.
  21. یعقوب پور، کریم؛ جبارزاده کنگرلوئی، سعید؛بحری ثالث، جمال؛ و قلاوندی، حسن، (1399). "تاثیر فراشناخت و خطاهای شناختی بر قضاوت و تصمیم گیری سرمایه گذاران: نقش تعدیلی افشای اختیاری". دانش مالی تحلیل اوراق بهادار (مطالعات مالی). 13 (46): 79 تا 95.
  22. Babli, D. and Saloni, R. (2018). “How do emotional intelligence and behavioral biases of investors determine their investment decisions?”
    Rajagiri Management Journal. 14 (1), 35-47
  23. Babli, D. and Saloni, R. (2020). “Do Personality Traits and Emotional Intelligence of Investors Determine Their Risk Tolerance?” Management and Labour Studies. 43 (1), 88-99
  24. Bortoli, D.Costa,Goulart, M. and Campara, J. (2019). “Personality traits and investor profile analysis”. A behavioral finance study.  14(3): 1 – 18.
  25. Chitra ,K. Jayashree, T. (2015). “Influence of behavioural factors on investors decision making: A case study with reference to commodity market”. International Journal in Management and Social Science. 3 (4): 576-590.
  26. Fornell, C. and Larcke, D. (1981). “Evaluating structural equation modeling with unobserved variables and measurement error”. Journal of Marking Research, 18(1), 39-50.
  27. Fuller, R. (2000). “Behavioral Finance and The Source of Alpha”. Journal of Pension Plan Investing. 2 (3): 1-26
  28. Golmen, D. (1995). “Emotional Intelligence, Why it can matter more than IQ”. New York: Bantambook
  29. Kiso, H and Hershey. D. (2017). “Working Adults’ Metacognitions Regarding Financial Planning for Retirement”. Work, Aging and Retirement, 3 (1): 77–88.
  30. Klaczynski, P. A. (2005). “Metacognition and Cognitive Variability: A Two-Process Model of Decision Making and its Development”. In J. E. Jacobs & P. A. Klaczynski (Eds.), The Development of Decision Making in Children and Adolescents. Mah wah, NJ: Erlbaum. 39–76.
  31. Mahmoudi, V. Shirkavand, S. AND Salari, M. (2011). “How Do Investors React to The Earnings Announcements?” International Research Journal Of Finance And Economics. 70 (1): 145-152.
  32. Mc Crae, R. Costa, P. AND Bush, M. (1986). “Evaluating comprehensiveness in personality systems: The California Q-set and the five-factor model”. Journal of personality. 54 (2): 430-462.
  33. McCrae, R. AND Costa, P. (1990). “A contemplated revision of NEO Five Factor Inventory”. Personality and Individual Diffrences. 36 (3). 587-596.
  34. Myers, J. Sweeney, T. AND Witmer, M. (2000). “The wheel of wellness counseling for wellness: a holistic model for treatment planning”. Journal of counseling & Development, 78 (3): 251 -267.
  35. Nawi, M. Hamsan, M. (2012). “Inter relationship between emotional intelligence and personality trait of educator leaders”. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences. 2 (5): 223- 237.
  36. Raheja, S. and Dhiman, B. (2020). “How do emotional intelligence and behavioral biases of investors determine their investment decisions?”. Rajagiri Management Journal. 14 (1): 35-47.
  37. Schneider, S. Lopes, L. (1986). “Rejection in preferences under risk: who and when may suggest why”. Journal of Experimental Psychology: Human Perception and Performance. 12 (4): 535-548.
  38. Wang, C. Zheying, Y.Abed, G. (2019). “Does personality predict financial risk tolerance of pre-retiree baby boomers?”. Journal of Behavioral and Experimental Finance. 23 (1): 67- 98.
  39. Weber, E. Blais, A. And Betz, N. (2002). “A domain- specific risk- attitude scale: Measuring risk perception and behaviors”. Journal of Behavioral Decision Making. 15(4): 263-290.

 

مطالعات حسابداری و حسابرسی
دوره 11، شماره 43
پاییز 1401
صفحه 105-120