مطالعات حسابداری و حسابرسی

مطالعات حسابداری و حسابرسی

تبیین نقش واسطه‌ای سرمایه فکری بر رابطه بین سیستم کنترل مدیریت، حسابداری مدیریت و عملکرد کسب و کار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حسابداری، مجتمع آموزش عالی بافت، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
2 گروه مدیریت، مجتمع آموزش عالی بافت، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران
3 دکترا مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
10.22034/iaas.2026.569348.1753
چکیده
در اقتصاد معاصر مبتنی بر اطلاعات، مدیریت دارایی‌های نامشهود، به‌ویژه سرمایه فکری، برای موفقیت سازمان‌ها حیاتی است. با وجود اینکه سیستم‌های کنترل مدیریت و حسابداری مدیریت به‌عنوان عوامل کلیدی در این فرآیند نظریه‌پردازی شده‌اند، شکاف تجربی قابل توجهی در درک اثر یکپارچه‌ی آن‌ها بر توسعه سرمایه فکری و بهبود عملکرد کسب‌وکار وجود دارد. این پژوهش مدلی جامع را مورد آزمون قرار می‌دهد که در آن سرمایه فکری به‌عنوان یک میانجی کلیدی در مسیر تأثیر سیستم کنترل مدیریت و حسابداری مدیریت بر عملکرد عمل می‌کند. روش تحقیق، پیمایشی و کمی است. جامعه آماری شامل کلیه شرکت‌های کوچک و متوسط شهر کرمان (460 شرکت) بود که با استفاده از جدول مورگان، حجم نمونه 210 شرکت تعیین شد و مدل مفهومی با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار Smart PLS تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد که هر دو سیستم کنترل مدیریت و حسابداری مدیریت تأثیر مثبت و معناداری بر توسعه سرمایه فکری و عملکرد کسب‌وکار دارند و همچنین سیستم کنترل مدیریت بر استفاده از ابزارهای حسابداری مدیریت نیز اثرگذار است. همچنین، تحلیل میانجیگری آشکار ساخت که سرمایه فکری، اصلی‌ترین مجرای انتقال اثرات سیستم کنترل مدیریت و حسابداری مدیریت بر عملکرد است و این روابط را به‌طور کامل میانجی‌گری می‌نماید. این پژوهش نتیجه‌گیری می‌کند که ارزش واقعی سیستم‌های کنترل و حسابداری در ظرفیت آن‌ها برای ساختن و پرورش سرمایه فکری نهفته است و برای مدیران، همسو سازی این سیستم‌ها برای پرورش دانش، یک ضرورت استراتژیک برای دستیابی به مزیت رقابتی پایدار است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 20 مهر 1405