مطالعات حسابداری و حسابرسی

مطالعات حسابداری و حسابرسی

بررسی رابطه میان درماندگی مالی و افزایش واگرایی عقاید سرمایه‌گذاران با لحاظ کردن نقش کیفیت‌ حسابرسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حسابداری، واحد فیروزآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزآباد، ایران
2 هیات علمی گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 گروه حسابداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
10.22034/iaas.2026.251762
چکیده
هدف- پژوهش حاضر در پی بررسی رابطه میان درماندگی مالی و افزایش واگرایی عقاید سرمایه­گذاران با لحاظ کردن نقش کیفیت حسابرسی شرکت­ها است.
روش پژوهش در راستای حصول به اهداف پژوهش اطلاعات نمونه ای مرکب از 134 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار که طبق الگوی حذف سیستماتیک انتخاب شده بودند برای یک دوره زمانی 10 ساله از 1393 الی 1402 گردآوری شد. برای آزمون فرضیه­های پژوهش از یک مدل رگرسیون چندمتغیره خطی بهره گرفته شد. جهت سنجش درماندگی مالی از مدل آلتمن و برای واگرایی عقاید سرمایه­گذاران از حجم معاملات غیر منتظره استفاده شده است و نهایتا کیفیت حسابرسی با عامل تخصص حسابرس در صنعت نشان داده شده است.
یافته های پژوهش- نتایج آماری نشان داد که با افزایش درماندگی مالی در شرکت­ها میزان واگرایی عقاید سرمایه­گذاران افزایش خواهد یافت. همچنین کیفیت حسابرسی نقش تعدیلگری بر رابطه میان درماندگی مالی و واگرایی عقاید سرمایه­گذاران دارد. در واقع با تعامل کیفیت حسابرسی و درماندگی مالی میزان واگرایی عقاید سرمایه­گذاران کاهش خواهد یافت.
دانش افزایی- پژوهش جاری مدارکی فراهم آورد که نشان می‌دهد درماندگی مالی در شرکت­ها می­تواند بر اختلاف باورها و عقاید در بازار سرمایه و آشفتگی در این زمینه مستقیما تاثیرگذار باشد و نقش مهم حسابرسان بر این رابطه را نمی­توان نادیده گرفت که می­تواند در این زمینه گره­گشا باشد که در کشور کمتر به آن پرداخته شده است.
کلیدواژه‌ها

1.       ایزدی‌نیا، ناصر، منصورفر، غلامرضا، رشیدی خزایی، موسی. (1394). «درماندگی مالی به‌عنوان عاملی برای مدیریت سود». راهبرد مدیریت مالی دانشگاه الزهرا، 10(3)، 2547.
2.       بشیری‌منش، نازنین، اورادی، جواد. (1398). «رفتار احساسی سرمایه‌گذاران و مدیریت سود حسابداری». پژوهش‌های تجربی حسابداری، 9(33)، 7799.
3.       تقی‌زاده، نفیسه، حمیدیان، محسن، نوراله‌زاده، نوروز. (1400). «واگرایی نظرات و اثر تعدیلی توجه و مشارکت سرمایه‌گذاران به بازار عرضه اولیه سهام». دانش مالی تحلیل اوراق بهادار، 14(49)، 4156.
4.       جبارزاده کنگرلویی، سعید، سبزواری، سعید، متوسل، مرتضی. (1393). «بررسی رابطه بین کیفیت حسابرسی و اقامه دعوا علیه حسابرس در بورس اوراق بهادار تهران». دانش حسابرسی، 14(56)، 6986.
5.       حاجیها، زهره، چناری، حسن. (1402). «تأثیر قابلیت مقایسه حسابداری بر کیفیت گزارشگری مالی با تأکید بر کیفیت حسابرسی». قضاوت و تصمیم‌گیری در حسابداری و حسابرسی، 2(5)، 87106.
6.       دارابی، رویا، پسندیده پارسا، بهرام، حاجی‌رضا، محمدرضا. (1400). «تبیین رابطه بین کیفیت حسابرسی، استقلال حسابرس و حق‌الزحمه حسابرسی با کیفیت گزارشگری مالی در شرکت‌های بیمه‌ای». پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای، 1(2)، 132155.
7.       دستگیر، محسن، خدری، نادر، سروشیار، افسانه. (1399). «تأثیر نوسانات بازده سهام بر اقلام تعهدی سرمایه در گردش با در نظر گرفتن اثر تعدیل‌کننده درماندگی مالی». مدیریت دارایی و تأمین مالی، 4(30)، 85102.
8.       دیانتی دیلمی، زهرا، رمضانی، مریم. (1391). «تأثیر سرمایه فکری بر کیفیت اطلاعات مالی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران». دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 1(2)، 3750.
9.       رحمانیان کوشککی، عبدالرسول، صفار، آرمین. (1402). «تأثیر واگرایی عقاید سرمایه‌گذاران بر قیمت‌گذاری نادرست سهام با توجه به نقش کیفیت اطلاعات مالی و عدم تقارن اطلاعاتی در بازار سرمایه ایران». پیشرفت‌های حسابداری، 15(1)، 147174.
10.    صالحی، مهدی، رستمی، وهاب، کارگر، حامد. (1402). «تأثیر واگرایی عقاید سرمایه‌گذاران بر سرعت تعدیل اهرم مالی به سمت اهرم بهینه». پیشرفت‌های حسابداری، 15(1)، 209226.
11.    صالحی، مهدی، عبدلی محمودآباد، ناصر. (1397). «تأثیر تخصص حسابرس در صنعت بر ریسک‌پذیری شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران». دانش حسابرسی، 18(70)، 524.
12.    عرب‌صالحی، مهدی، حمیدیان، نرگس، امیری، هادی. (1397). «بررسی نقش عدم اطمینان اطلاعات حسابداری بر واکنش سرمایه‌گذاران به اعلام سود». مطالعات تجربی حسابداری مالی، 15(57)، 147170.
13.    کرمشاهی، بهنام. (1396). «تأثیر کیفیت حسابرسی بر هزینه نمایندگی، مدیریت سود و محافظه‌کاری در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران». مطالعات حسابداری و حسابرسی، 6(21)، 86101.
14.    کرمی، غلامرضا، فرج‌زاده، مریم. (1394). «بررسی رابطه بین عدم تقارن اطلاعاتی و قیمت‌گذاری نادرست اقلام تعهدی». مطالعات تجربی حسابداری مالی، 12(48)، 77104.
15.    کلباسی، ناصر، خسروی‌پور، نگار. (1399). «بررسی کیفیت گزارشگری مالی بر مبنای ویژگی‌های حسابرسی در زمان عرضه اولیه». دانش حسابداری مالی، 7(4)، 155177.
16.    کیقبادی، امیررضا، صدیق بهزادی، شادان، طهماسبی خورنه، سعید، سیف، سمیرا. (1397). «تأثیر کیفیت افشای اطلاعات و عدم تقارن اطلاعاتی بر نوسان‌پذیری بازده سهام با استفاده از سیستم معادلات هم‌زمان». پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 10(40)، 6988.
17.    نمازی، نویدرضا، عزیزی، پدرام. (1400). «بررسی تأثیر تعدیلی کیفیت حسابرسی بر رابطه بین کیفیت گزارشگری مالی و قیمت‌گذاری کمتر از واقع عرضه عمومی اولیه سهام». مطالعات تجربی حسابداری مالی، 18(69)، 115144.
18.    وفادار، عباس، دادبه، فاطمه. (1395). کتاب جامع حسابرسی براساس استانداردهای حسابداری ایران. انتشارات کیومرث.
19.    وقفی، سیدحسام، اشکوه، آزاده. (1400). «بررسی تأثیر عدم تقارن اطلاعاتی بر قیمت‌گذاری نادرست سهام با تأکید بر نقش ارتباط سیاسی شرکت». پیشرفت‌های حسابداری، 13(2)، 325358.
20.    Agarwal, S., Liu, C., Rhee, S. G. (2008). “Investor Demand for IPOs and Aftermarket Performance: Evidence from the Hong Kong Stock Market.” Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, 18(2), 176–190.
21.    Albada, A., Low, S.-W., Toh, M. Y. (2022). “Divergence of Beliefs and IPO Initial Return: The Quasi-Moderating Role of Investor Demand.” Journal of Asian Business and Economic Studies, ahead-of-print. DOI: https://doi.org/10.1108/JABES-12-2021-0206
22.    Alfaro, E., García, N., Gámez, M., Elizondo, D. (2008). “Bankruptcy Forecasting: An Empirical Comparison of AdaBoost and Neural Networks.” Decision Support Systems, 45, 110–122.
23.    Altman, E. I. (1968). “Financial Ratios, Discriminant Analysis and the Prediction of Corporate Bankruptcy.” Journal of Finance, 23, 589–609.
24.    Altman, E. I. (2000). Predicting Financial Distress of Companies: Revisiting the Z-Score and Zeta Models. New York, New York University Salomon Center Working Paper Series.
25.    Chang, C. (2009). “The Corporate Governance Characteristics of Financially Distressed Firms: Evidence from Taiwan.” Journal of American Academy of Business, 15(1), 125–132.
26.    Chi, J., Gupta, M. (2009). “Overvaluation and Earnings Management.” Journal of Banking and Finance, 33(9), 1652–1663.
27.    Duong, H. N., Kalev, P. S., Tian, X. (2023). “Short Selling, Divergence of Opinion and Volatility in the Corporate Bond Market.” Journal of Economic Dynamics and Control, Article 104592. DOI: https://doi.org/10.1016/j.jedc.2022.104592
28.    Elshafie, E. (2022). “The Impact of Reducing Reporting Requirements on Audit Quality, Auditor Effort and Auditor Conservatism.” Accounting Research Journal, 35(6), 756–776.
29.    Giyanti, Kartini، Syamsuddin، Arifuddin. (2021). “Determinants of Financial Statement Fraud: Research Fraud Diamond Theory (Empirical Study on Manufacturing Company Listed on the Stock Exchange).” Psychology and Education, 58(1), 302–308.
30.    Graham, J. R., Harvey, C. R., Rajgopal, S. (2015). “The Economic Implications of Corporate Financial Reporting.” Journal of Accounting and Economics, 40, 3–73.
31.    Gunny, K. A. (2010). “The Relation Between Earnings Management Using Real Activities Manipulation and Future Performance: Evidence from Meeting Earnings Benchmarks.” Contemporary Accounting Research, 27, 855–888.
32.    Gupta, S., Bhaduri, S. N. (2019). “Skin in the Game—Investor Behavior in Asset Pricing: The Indian Context.” Review of Behavioral Finance, 11(4), 373–392.
33.    Li, Y., Li, X., Xiang, E., Djajadikerta, H. G. (2020). “Financial Distress, Internal Control, and Earnings Management: Evidence from China.” Journal of Contemporary Accounting & Economics, Article S1815-5669(20)30024-2، 1–48.
34.    Low, S.-W., Yong, O. (2011). “Explaining Over-Subscription in Fixed-Price IPOs—Evidence from the Malaysian Stock Market.” Emerging Markets Review, 12(3), 205–216.
35.    Tinoco, M. H., Wilson, N. (2013). “Financial Distress and Bankruptcy Prediction Among Listed Companies Using Accounting, Market and Macroeconomic Variables.” International Review of Financial Analysis, 30, 394–419.
36.    Mehmood, W., Mohd-Rashid, R., Che-Yahya, N., Ong, C. Z. (2021). “Determinants of Heterogeneity in Investors’ Opinions on IPO Valuation: Evidence from the Pakistan Stock Market.” Review of Behavioral Finance, 13(5), 631–646.
37.    Peng, E. Y., Yan, A., Yan, M. (2016). “Accounting Accruals, Heterogeneous Investor Beliefs, and Stock Returns.” Journal of Financial Stability.
38.    Silva, D., Cerqueira, A. (2021). “Divergence of Opinion and Idiosyncratic Volatility.” Revista Brasileira de Gestão de Negócios, 23, 654–676.
39.    Yong, O., Albada, A. Z. (2018). “Under-Pricing and Listing Board in Explaining Heterogeneity of Opinion Regarding Values of Malaysian IPOs.” Jurnal Pengurusan, 52, 63–72.