انجمن حسابداری ایران مدیر مسئول و سردبیر: دکتر علی ثقفی مدیریت مجله و دبیرکل انجمن: ناصر پرتوی همکار اجرایی: مریم اصغرزاده بدر مطالعات حسابداری و حسابرسی 22520864 15 58 2026 06 22 Proactive Audit Behaviors: Extra-role and without Instruction Behaviors to Improve Audit Quality رفتارهای پیشگامانه در حسابرسی : رفتارهایی فرانقش و نانوشته در راستای ارتقای کیفیت حسابرسی 5 22 251759 10.22034/iaas.2026.251759 FA فهیمه ابراهیمی استادیار حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه جهرم، جهرم، ایران 0000-0002-9148-7701 محمدحسین ستایش استاد حسابداری، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article 2025 04 20 Purpose: The purpose of this study is to examine proactive audit behaviors that have recently received attention in the auditing literature. Accordingly, in the present study, with the aim of creating greater understanding of proactive audit behaviors, these behaviors are explained, their elements are discussed, and the factors affecting them are described. Method: This research is a theoretical-analytical study and was conducted using the descriptive-analytical method. Findings: A review of the management literature indicates that proactive behaviors have five dimensions: A sense of responsibility towards constructive change, assuming responsibility, expansion of role and self-efficiency, proactive personality, and voice behavior. A review of the auditing literature also suggests that behaviors such as coaching junior auditors, coordinating effectively with client management, and responding to evidence that has out-of-task implications are examples of proactive audit behaviors. In addition, supportive organizational climate, transformational leadership, positive psychological capital, proactive personality, self-construal, and autonomy along with tacit knowledge are factors affecting proactive behaviors. Conclusion: With the aim of increasing proactive audit behaviors in auditors, audit firms should introduce and explain these behaviors and provide areas of support for these types of behaviors through an organizational climate, appropriate leadership style, and giving auditors job autonomy. On the other hand, paying attention to personality traits when hiring auditors and holding psychological workshops, aimed at cultivating auditors’ personality traits, can be fruitful. هدف: هدف پژوهش حاضر بررسی رفتارهای حسابرسی پیشگامانه است که در ادبیات حسابرسی اخیر مورد توجه قرار گرفته است. بر این اساس با هدف ایجاد شناخت بیشتر از رفتارهای حسابرسی پیشگامانه، این رفتارها تبیین و مؤلفه‌های آن مورد بحث قرار گرفته و عوامل موثر بر آن تشریح شده است. روش: این پژوهش از نوع پژوهش‌های نظری- تحلیلی بوده و به روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. یافته‌ها: بررسی ادبیات حوزه مدیریت حاکی از آن است که رفتارهای پیشگامانه دارای پنج مؤلفه احساس مسئولیت نسبت به تغییرات سازنده، بر عهده گرفتن مسئولیت، گسترش نقش و خودکارآمدی، شخصیت پیشگامانه و آوا هستند. بررسی ادبیات حسابرسی نیز حاکی از آن است که رفتارهایی مانند مربیگری، هماهنگی اثربخش با مدیریت صاحبکار در مورد ارائه شواهد و انجام اقدامات فراتر از استاندارد یا فراتر از وظیفه توسط حسابرسان نمونه‌ای از رفتارهای حسابرسی پیشگامانه به شمار می‌آیند. افزون بر این، جو سازمانی حمایتی، رهبری تحول‌گرا، سرمایه روانشناختی مثبت، شخصیت پیشگامانه، خودتفسیری و آزادی عمل شغلی همراه با دانش ضمنی از عوامل مؤثر بر رفتارهای پیشگامانه به شمار می‌روند. نتیجه‌گیری: مؤسسات حسابرسی باید با هدف افزایش رفتارهای پیشگامانه در حسابرسان ضمن معرفی و تبیین این رفتارها، زمینه‌های حمایت از این نوع رفتارها را از طریق جو سازمانی، سبک رهبری مناسب و دادن آزادی عمل شغلی به حسابرسان فراهم آورند و از سوی دیگر توجه به سازه‌های فردی در زمان استخدام حسابرسان و برگزاری کارگاه‌های روانشناسی، که با هدف پرورش ویژگی‌های شخصیتی حسابرسان صورت می‌گیرد، می‌تواند مثمرثمر باشد.

https://www.iaaaas.com/article_251759_fdd57abc4002ebf84c7a1161ed406b6b.pdf